Christmas pen kum zabi 4 (AD 4th Century) lai in ong ki pan khia hi aa Christian te in Topa Zeisu leitung ah mihing bang a hong suak cih phawkna dingin a zat uh ahihi. Zeisu pen leitung ah mihing bangin hong suak aa, ani leh a kha a ki theihloh hangin Caesar Augustus in Rome Kumpi a sep hun, Cyrenius in Syria Governor a sep hun sung nitak khat iin tuucing te kiang vantungmite in lungdamna thu puak uhhi. (Luke 2:1,2)
Sunday, December 9, 2012
Christmas na bang ci zat sawm???
Christmas pen kum zabi 4 (AD 4th Century) lai in ong ki pan khia hi aa Christian te in Topa Zeisu leitung ah mihing bang a hong suak cih phawkna dingin a zat uh ahihi. Zeisu pen leitung ah mihing bangin hong suak aa, ani leh a kha a ki theihloh hangin Caesar Augustus in Rome Kumpi a sep hun, Cyrenius in Syria Governor a sep hun sung nitak khat iin tuucing te kiang vantungmite in lungdamna thu puak uhhi. (Luke 2:1,2)
Pasian’ Deih Lungsim
Kei zong ka computer ka hon khit ciangin ka lai bawl ding paamkoih phot in ka computer sung aa Tedim Lai Siangtho (WillSOL) ka hong hi. Luke 18: 9-14 sung ka sim kha aa Zeisu in makai nih lungsim puak zia hong lak tel lam ka phawk hi. Ni dangin hih Lai Siangtho mun ka sim kha zel aa ahi zongin ka thuuk ngaihsut ngei khol kei hi.
Makaipa – Pharisee Jews biakna sungah Makai hi aa Pasian thu zong midang te sangin thei zaw hi. Luke 18:11-12 “'Pasian aw, kei pen midangte bangin a huaiham, a thumanlo, numei tungah a mawh mi ka hi kei hi; hua lai-a siahdongpa bang hilo ka hih manin nangma tungah ka nuamna kong pulak hi. Nipikal khatin ni nih sung an ka tang a, ka ngah khempeuh sung panin sawmah khat nang tungah kong pia hi,' a ci hi.”
Makaipa – Siahdongpa Rome kumpi te in Palestine gam uk uh aa tua sungah Governor koih in amau tungah piak ding aa a seh uh siah te a kai khawm dingin mi seh uhhi. Tua mite in tu lai dan leh kha sum kham khollo uh ai tam maw.... a don dinguh aa ki gen zah sang a tam zaw in dong uh ahih manin mipi te in hua iin mudah uhhi. Luke 18:13b “'Pasian aw, kei mimawh mi khialpa hong hehpih in,' ci-in a ngen hi.”
Et-kaak-na Pharisee a ki ci Jews biakna makaipa Pasian kiangah thungen dingin ong pai aa a thungetna kammal ii et ciangin Pasian tungah ngetna kammal kimu lo aa, Pasian tungah ki sialhna leh ki diksakna gen hi. A mah leh amah makai ahihna ki tel mahmah aa mi te tungah a omna leh a thuneih zawkna zong ki thei hi. Mite sangin lian zaw aa pil zaw hi. Biakna sungah zong Lai Siangtho thei ki sa zaw aa zong thei zaw hi. Alungsim sungah religious superiority nei hi. (Steps to Christ p 30-32)
Siahdongpa ahih leh a mawhmi ahih lam ki tel mahmah aa mawhna pulaak in mawhmaina ngen hi. Topa aw kei mimawh hing (Greek kammal ah “Topa aw a mawh mi kei hing”, “I am the sinner) Midang mawhsakna cih te gen selo in amah a mawhpen leh mawhmaisakna Zeisu kiangpan a ki sapna Topa kiang a pulaak ciangin “Pasian tawh ki lemsa in ciah hi.” (Luke 18:14a)
SDA na hi aa SDA na hi kei zongin Khristu Kiang Zuatna (Steps to Christ) cih laibu Chapter 2 na leh 3 na hoihtak in simpha leng Pasian’ Deih Lungsim/Lungtang ii neihtheihna ding lunggulhna hong om ding aa Pasian’ Kha Siangtho in na hong sem thei pan dinghi.
Christian khat na hih leh Christ (Zeisu) nungzui na hih na ki tel siam in. Zeisu nung zui na hih leh Zeisu khekhap te na zuih ding ki sam kha ngel ding hi. Lungsim deihna leh ngeina kibatpih lo te tawh ki om khawm theilo aa ki pawl theilo hi. Zeisu tawh na nunzia, ngaihsutna, deihna te na ki bat theihnai kei leh na ki bat theihna dingin Pasian hong kamciam huhpa Kha Siangtho ngen le cin Vangliatna tawh na ki dim ding aa Leitung lungsim deihna te tungah na gualzo ding aa Zeisu tawh na ki pawl thei ding hi.(Sawltak 1:4)
Khazih sungah,
Khaineu Hatlangh
Thursday, December 15, 2011
Birthday Gift ....????
Inn pan in khualzin ding khat a om ciangin hoihtak lamsap ding sum ki puasak iin, a paina ding mawtaw, meileng, vangleng leh tembaw a ki pan ticket te tawh ki gingsa iin ki pai sak hi. Nei ta kei leng ii inn mah nuam ki sa in ii nu’ huansa an mah ki duh sese hi… Kum tampi sung ki mulo ding cih theihkholh ciangin khasiat suakin diipngek na iin bawi aw cikciang nong tung kik ding hiam….dam in ki mu kik ding maw….???? Khitui mualtuang iin ii ki khen hi…. Asi ding aa ki khen hilo napi hangin khasiat suak in lungneu mahmah thei hi….Zeisu a si dingin ong pai hi zen hi….
Vantung khempeuh daidiidee hi. Vantung kumpipa in vantung nusia aa leitung ong pai ding hi ta hi ven…Vantung teng ah lungdamna om hi…A beimang ding a bawlsa a tate in nuntakna ngahna ding aa Zeisu a pai ding hita hi ven…..nuamna leh khasiatna ki gawm khawm in vantung khempeuh in Zeisu mitsuan in… “Va pai inla leitung va khel in….(Go and change the world)…)” ci in khitui mualtuang kawm in kam ong ki vaikhak uhhi.
Khuamial in leitung khuhcip iin launa tawh ki dimhi. Vantung mihon te in vantung pan in Zeisu ong suahna mun dong ah a honhon in ong cing uhhi. Khuamial lak mualtung gamsung aa tuucing te kiangah khuavaak ong puak iin lungdamna thu ong gen uhhi. Mipil milian te lamhilh iin Zeisu kiang ong tun uhhi. Vantung kumpi leitung bawngbuuk sungah ong suak iin a niampen bawngkuang sungah ong ki sial a muh uh ciangin vantungmite khasia in diipngekna in om kha ding uhhi. Vantung vanglian Kumpipa in leitung a bawlsa mite, ahotkhiat ding mite lakah mun ngahlo in kuama phawk lohna mun ah daitak in zin ong tung zen hi.
Tuni in Zeisu ong suahna leh lungdam pawi bek ngaihsun kei inla, Zeisu leitung ong pai aa ong suahna dingin bang teng nusia iin ei aa dingin bangzah nusia hiam cih ii lungsim sungah ngaihsun pha kik ni… Suahni nei pen Zeisu hi aa suahni letsong (birthday gift) a ngah pen ei mihing te hi hang… Tuni in gamlapi pan ong pai zin ong tung aa ii innsung, lungtang sungah ong suak Naungek Zeisu bang Birthday Gift na pia hiam….????
Where and What is your Birthday Gift for Jesus???
God's Timing
First, in the book of Genesis 21 we see the promises of God fulfilled when Isaac was born. Abraham had spent 100 years not being called as father and it ceased to be with Sarah, his wife, after the manner of women. Sarah had no hope since she was old enough to have a child (Gen. 18:11-12) but God kept on promising them that He will give them a child at the appointed time. Gen. 18:13-14. God gave them Isaac when they were already old. This was the appointed time for the Lord (Gen. 18:14, Gen. 21) “For Sarah conceived and bare Abraham a son in his old age at the time of which God had spoken to him. The second example we are going to see it in the book of I Samuel 1. Hanna Elkanna’s wife serve God for so many years. the LORD had shut up her womb so she bore no child. She went to the temple and wept. She did not eat. She suffered provocation from her adversaries I Samuel 1:6. Hanna was faithful to God and she vowed to God that if he would hear her prayer that God would give her the child she would take him to the temple to serve him.
Her prayer was answered I Samuel 1:19,20 and so she conceived at the appointed time. Third example was found in the book of John 11. In this story, we find three closest friends of Jesus, Marry, Martha and Lazarus. Now at that time, Lazarus was very sick and Jesus was not there with them. The sisters sent unto him a message that Lazarus was sick. They expected Jesus to come back from where hw was and heal Lazarus as soon as he heard the news. The bible says in the book of John 11:6 Jesus abode two days still in the same place where he was. He knew the expectation of the sisters and their brother but he did not turn up since it was not the appointed time. The Bible says when Jesus went to Bethany it was already four days after Lazarus' dead.
But since its the right time for Jesus, he resurrected Lazarus from death. Sometimes we pray but God does not turn up to answer even though we keep on praying. We find that the more we pray it seems the more problems comes. But today I would like everyone to know that God is still listening to our prayers. All these 3 people Abraham, Hannah and Lazarus were not totally forsaken or neglected. But the appointed time had not come for God to deliver us and glorify himself. My brothers and sisters you need to remember that when the time comes God will answer your prayer.It does not matter how long it will take, how long you have been waiting, remember Abraham had waited for 100 years, Hannah conceived at her old age, Jesus resurrected Lazarus when it stinks. God will turn all tears to joys and happiness. So my brethren keep on praying when the time comes God will rescue you. Thank you and God God bless all of us. Amen.
Khaineu Hatlangh
Wednesday, December 14, 2011
Theih huai Zo kammal pawl khat
1. Aisai lonek-a zol bang=
2. Ai mit deh bang=
3. Ak gul mu bang
4. Akno tui kia bang
5. Ak ih mu bang
6. Ak tangtawm bang=
7. Ak kiho bang=
8. Ak taw phun bang
9. Ak geh puksi ding bang=
10. Ak ngei den bang=
11. Bak vat bang=
12. Bak tawh kibang
13. Balteh tunga tui vung bang
14. Bui lei kei bang
15. Buipi suang zawl tuak bang=
16. Baibek zingtho bang=
17. Holsa a tui sung bang=
18. Khe khat khai bang
19. Khuainun sial bawl bang=
20. Khuaphelep bang
21. Khut tung lumleh bang
22. Kel than sing bang =
23. Lamka lai a ding bang
24. Lawi kenkhia bang =
25. Ling kheikhiat bang
26. Mang a tui dawn bang
27. Misi vai khak bang
28. Miksi kua holh bang=
29. Mual mong et bang
30. Mit a nin lak bang
31. Nga gu buah bang
32. Nung lam mit nei bang
33. Pasan sial nek bang
34. Peng lam ci sel bang=
35. Phim leh khua bang
36. Saisa bang
37. Sa khuai bang=
38. Sialpi vai kuan bang=
39. Si leh hing kimu bang
40. Singtung va tuang bang
41. Tangtel sihtan bang
42. Thankik za ek bah bang=
43. Thangho pi bang=
44. The bet khiat bang
45. Theinah nuai bang=
46. Tuisik sat bang=
47. Tui leh nga bang
48. Tangtu khu bang=
49. Um-a bel a buak bang
50. Ui ekpu bang=
51. Ui leh kel bang
52. Ui mei kang bang
53. Um gui mai gui gam bang
54. Vasi dai ngo kham bang=
55. Vaphual mo la bang
56. Vompi ha lung vei bang
57. Vompi tang kham bang
58. Vot si dawn bang
A pawl cing sak, a cihnopna kitelsak, a bunsak diak kammalte
1. Belto leh khuai sawk=
2. Ciah kuan bal em
3. Ciamnuih gal suak
4. Dap pa taptung kalh
5. Deih tel a val
6. Duh omna leh ngaih omna
7. Ek nutsiat
8. Gulhik cil geh
9. Gitta tuk tun=
10. Ki kausi phum
11. Ki daksak=
12. Ki tuisa buah
13. Ki sakhi beh=
14. Ki gul luk=
15. Ki valul thal ko=
16. Kop leh kai thuah
17. Kel lu phum kidawk
18. Khan in gual nei
19. Khuai khau khun
20. Khut tung kituh
21. Khut lim sun
22. Kawl mun baang=
23. Mim zang a siak kai=
24. Mei kuang pai suak
25. Mang kawm bang =
26. Nupi gal gen
27. Nupi nik cing dawt=
28. Nawi lung han
29. Nek loh buan loh
30. Nau tual kaihna
31. Naupang muksi=
32. Naupang melmawl
33. Patau kang mei
34. Sakhi tui nek in pan leng
35. Sanggam melma
36. Sam khau phel liangin =
37. Sial dop si=
38. Sintulung=
39. Sangak ai butom=
40. Sahang pu neih =
41. Tagah nawi muh
42. Thu mei zom
43. Thu tang pek
44. Thu cin thu tang
45. Thang Ho leh Lian Do in mimtang taangtang phel hawm
46. Uipi leh saguh bawk
47. Vanpam khualna=
48. Vansam gui bang among neilo=
49. Zawhngeu ta neih
50. Zawhngeu ek phum=
51. Zawng lo hon=
Achan tungpan ka ngah lesson pawl khat
Gamlian tampi te hong zo to in Khua lian tampi te le kulhlian tampi te hong phukpai gawpzo khin uh hi mah na pi, Khuaneu mi tawm lel khat ahi Ai khua hong sim na uh ah, lel pha lua ki sa in mi tampi in sih lawh in hong om uhhi. Amau zong lamdang sa in Topa mah hong dong pah uh a, Topa in adawn na ah “ ….Isreal in ka thupiakna le ka thuciam te pal sat khin hi. No te lak ah asim tham mawh na bawl na om uh hi. No te lak pan atuam vil vel in na hep khiat khit ma teng no te tawh kong om khawm nawn kei ding hi.” a ci hi.
A zing ciang zingsang tung mah in Joshua in siansuahna hong bawl pah a, Israel minam khatkhit khat Topa’ mai ah hong ding sak hi. Topa’ khut in, abeh khat khit khat, inn kuan khat khit khat hong baan pai in atawp na ah Judas beh, Achan inn kuan tungah Isreal teng ii buaina apiang sak pa ahih na hong kawk ta hi.
Achan cih min pen Hebrew pau hi in ‘Akan’ akhiat na pen ‘akician lo’ ahih kei leh ‘buaina piang sak pa’ cih na hi. A pa pen Carmi hi a Judah mi nam sung pan hi. Achan pen pilna nei in, anu le apa in aneu akipan Topa’ thu nungta sungah a makaih mi khat ahi hi.
Hih mun ah Achan ii lungsim sungah Ps ii thuciamna le thupiak na te nungngat in iplah na le deihluat na te ki uk sak na hang tawh ami nam bup un gual lelh na le a tawpna ah a mipih te sung na-ngawn ah Topa muanlahna dong hong tung sak hi.
Joshua in Achan hong taai in, “Banghang in ih mipih te’ sungah haksatna hong tung sak na hiam” ci hi. Achan’ kam pan kisik na adim tak tawh amawhna hong pulak hi. Ahih hang Topa’ thu khen na ama tung’ hong tung in a inn kuan pih teng le alaak vanteng suangtum tawh hong ki deng lum hi. Hihthu te Isreal te’ khang tangthu sung ah hong ki ciam teh hi.
Hih mun ah Achan in Ps thupiak 10 te
No.1 Kei lo Ps dang nei kei in,
No. 2 Milim bawl in bia kei in,
No. 3 na, Ps min dai sak kei in,
No. 5 na , na nu le na pa hong hilhna mang in,
No. 8 na, gu ken,
No. 9 na , amaanlo teci pang ken, leh
No.10 na, deihgawh ken, cih te pal khat in hong pal sat mawk hi.
Hih in Topa Jesu a lehhek anungzui pa Judas Iscariot leh Ananias le Sapphira te nu pa mawh na te tawh bang mah ki lamdang na om lo hi. Moses ahih leh ka minam bup sihna a thuak sangin le ka Ps min adai loh na ding nuntakna laibupi sung pan ka min hong phiat khiat sak zaw in ci in Topa kiang ah na ngen zaw hi.
Israel te Khangtangthu sung ah Achan’ tangthu hih bang in na ki ciamteh ahih leh SDA le Zomi te tangthu sungah ka min ka koi ci ki ciapteh sak ding hiam?
Khangluite le Kamsangte laibu pp.488-496 sungpan
Monday, December 12, 2011
Bawngkuang sung aa Naungek
Lam hilh Aksi
Thursday, June 16, 2011
Ka Pa Ka Neulawm
Pian kum te zong ong tam to semsem ta aa, mun leh mual zui in lawm leh gual zong ki laih to zel hi. Lawm lui te tawh ki khen zel iin lawm thak leh gual thak tawh ki khawll iin leinun ki zang to zel hi. Lawm citak muanhuai leh lawm hoih a om mah bangin, khuahun zui lawm zong na om ve ve hi.
Lawm tampi ii neu kei zongin ii lawm neih te lak pan in neulawm te mah ki phawk den aa, ih ki khen khak zenzen hangin om na munmun pan in nunnuam kholhkhop lai ni te lung ah mang thei mahmah lo iin ki ngai pha
deuh hi.
Kholhpih lawm te tawh thucin thutang ka kikum thei zel uh aa, "tu ciang na nun sungah na lawm hoih pen, muanhuai pen kua ahi tam?" ci in ong ki dong thei zel aa, "Ka Pa ka Neulawm hi aa ka lawm muanhuai pen zong hi pah!" ka cih ciangin nui ngeingai mawk uh aa ciamnuih bawl peuh ong sa uhhi. Dik hi, ka pa pen ka neulawm taktak hi aa, mi khempeuh in zong ii pa te pen ii neulawm ciat ahih lam ki phawk kha lo thei hi.
Ka Nu sung pan ka pian khiat tung iin ka pa in ong tawi pah aa khutkim khekim a suakkhia ong muh ciangin a nuamna khitui luang keukeuh hi. Lawm hoih khat a mu ta hi. Inn sung vai te a hawmpih ding a ki kuppih ding pasal muahhuai leh lawm muanhuai a hi dingin ong pahtah to hi.
Ka Pa in annek tuidawn dan hong hilh aa, kampau zat dan ding leh mi lak ki hel dan ding hong hilh den hi. Khual zin gam vak ciangin khuasak luheek dan ding zong ong ki sinsak aa mi picing khat a hi dingin ong makaih hi. Ka nuam ka kipaak hun ciangin ong lungdampih aa, ka lungkiat thaneem ciangin ka kiangah ong om den aa ka thaneem lungkiatna teng ama hatna tawh ong tuam iin kei hong domsang hi.
Khual gamla ka zin ding ciangin lawm muanhuai ka muhloh khak ding ong lung-hi-mawh pih ahih man in lawm hoih pen Jeisu kiang ong ap iin thu ong ngetsak hi. Ka pilsin na dingin ka Pa in amuh ngei nailoh, a tun ngei nailoh na mun sang hoih mun hoih te ah kei hong kha aa sum le paai nei ta kei leh samkhau phel liang mah in ong hanciam pih hi. Ka pa tawh ka om khawm loh hun in zong a lungtang in ka gamtat thei aa, a si pai in ka nunzia hong tel hi.
"Ka Pa Ka Neulawm" hi aa koi mun koi mun ka tung zongin lei tung ah amah sangin lawm hoih leh muanhuai pen ding omlo hi.
"Pa" aw tukum Pate' Ni ah nang tawh om khawm aa kei mah teekteek in lungdam ko iin kong pahtawi theih loh hangin hih ka lungsim sunkhiatna hih lai in nang mah kong pahtawina leh kong lungdamkohna hi aa Kei aa ding in leitung ah lawmhoih pen leh lawm muanhuai pen na hihna in a tawntung hi ding hi.
Ka Neulawm taktak ka Pa aw hong it ong ngai, ong phawk mahmah ingh. Na lawmhoih pen leh na ki paakna ahi dingin kei mah na tapa in sepna bawlna khempeuh ah nong pattahsa leh ong hilhsa thu te mangngilh hetlo iin ka gamta ding aa innkuan min leh na min a lamsang ka hih zawhna ding thu kong ciam hi.
Monday, June 6, 2011
Na Tun Nopna Mun Tel In
Ahi zongin khat veivei ih tuna ding mun en kawm in ki pailo kha thei aa, a nop lampi ih tot nop man in, ih tun nopna mun en kawm in pai lo kha ih hih manin ih tun nopna mun ih tun kha kei thei mawk hi. A thu pi pen in bang hiam cih leh ih pai laitak ih pai na ding lampi ih et kawm iin ih tun na ding mungtup zong en kawm aa ih pai kul hi. Tua ih mungtup ih tun theihna ding in lampi zol, nuam lo kha mah ding hi, ahi zongin ih tot hong kul hun om ding aa, khat veivei ih tunna ding mun ih et kawm loh ciangin a nop lam ki tawn kha aa ih utna leh ih tup mun ih tung kei kha thei hi.
Ih nuntak sungin ih phawk tek ding ka deih masak ah, “Learning from the mistakes of others” cih thu hi. Mi pawlkhat te’n mi hih, sep dan khawngpeuh en in na ki sem aa, deihna leh utna tawh na sem kha lo thei hi. Tua hi aa ih gualzawhna ih ngahma iin ki lungkia in ki tawtolh kik thei zel hi. Ahi zongin, ih nuntak na ah, haksatna mun ih tun ciangin, a tup uh thei, a pai nopna mun uh a thei te haksa ta leh a ngah ding uh, atun na ding mun uh thei, mukhol ahih manin lungkia lo in pai to suak teta uh hi. A tupna uh hoihtaka thei a, tua a tun nopna mun uh hoihtak a theiten kawina ding mun te ah kawi ziau lel aa, ahi zongin, apai na ding uh a tel lo a tun nopna a theilo, midangte’ paidan khawng en aa a na pai maimai te, haksat na dinmun hong tun ciangun, koi lam paiding, taklam pial ding hia, veilam pial ding hia ahih kei leh, mai lam a tang paisuak ding hia, ahih kei leh ki leh kik ding hia cih thei zolo in, buai cihtak in buai thei uh hi. Tua bangaa ih tun nopna mun en kawm, mitsuan
kawm sa aa ih pai kei aa mi te pai dan peuh en kawm kawm in ih om leh ihbuai ngeingei ding aa ih theih kik hun ciang in mi te’n ong paisan khin ta ding aa, tun nopna a tel te gamla pi ong tun san ding aa gual pha zo lo ih suak ding hi.
Na paina ding mun hoihtak na et kawm mah bangin na paina sa lampi zong en pha kik zel in. Na tun nopna mun na gal et kawm in koi ciang tungta aa koi tan ki sam lai, ni dangin kei koi ci pai aa koi mun ah kawi pai aa koi ah kualpai ka hiam? Koi mun teng ah ka tangpai ding ki sam hiam?ci in ei leh ei ih ki et phat ding zong ki sam hi. Ih Khekhap hoihtak en pha in ih khialhna mun te puah kik ding hang aa, tang tak leh ih tup mun ih tun baih theihna dingin tha ih lak kik ding zong ki sam hi.
Tun nopna mun nei na pi in a tel melmel lo pawlkhat ki om thei hi. Tua te in a nopna mun lam ong sawk kawikawi ding uh aa, haksat hun ciangin a nopna lam tai zel in a tawp cih om thei lo ding aa, cik mah hun in gualzo ngeilo ding uhhi.
Tua hi aa na pai, na tun nopna mun na tel na bek hilo iin, na paina sa khekhap ki en pha kik zel in la, kei bang ci pai ka hiam… bang ci pai leng ka tupmun tung baih ding aa, bang ci leng taangtak in pai thei ding ka hiam… cih ei leh ei ih ki et kik ding thupi ka sa mahmah hi.
"Kei" leh "Nang"
Khekhap
Zo taang bang na dam hiam Part 2
Zo taang bang na dam hiam Part 1
Zua Ang Liim
Thursday, June 2, 2011
Gul Thu
Thursday, May 26, 2011
Laikung (Pencil) tungpan Hilhlakna
1. Na khat peuhpeuh a pha hi ta leh a sia hi ta leh na sepna ciangin na sepna hangin na deihlohna te na phiat hangin a nung ah phiatna maa, pawn (mark) baang den iin om den ding hi. (Tua ahih manin na sepna khat peuh ah phiatna maa a om lo dingin ki dawm mahmah in).
2. Na khat peuhpeuh na sep ciangin na khialh khaak leh nang leh nang in tua khialhna na bawlphat kul aa tua bawlphatna ding phiatna zong na tungah om pah aa na khel ding thu mangngilh ngei kei in. (Khialhna in mawhna hilo aa, Khialhna te ki khel theihna in picinna hong tun ding a ahoih zaw dinmun ah nang hong kahto sak ding hi).
3. Leitung nuntakna sungah a thupi penpen in apuatham hoihna te hilo aa na sungtawng laigil te hi zaw hi. (Tua ahih manin na sung aa om lungsim, ngaihsutna te ahoih thei pen dingin ki bawlpha inla, puatham hoihna lel te tawh puuk-kha kei in).
4. Na nuntakna sungah ahoih zaw na sep ding ciangin ana na thuak kul iin hong ki hiam (sharpened) ding aa tua in apicing zaw leh ahoih zaw in hong sem sak thei ding hi. (Nuntakna sungah haksatna, gimna leh nat le sat na thuak ciangin lungkia kei in, ahoih zaw leh a a hiam zaw (sharper) septheihna a nei ding na hi aa na sepna khempeuh ah muibun iin lawhcing zaw ding hi).
5. A tawpna ah ahoih pen na suah theihna dingin nang hong tawi, hong zang khut ii deihna bangin hong zat theih dingin na ki piak kul ding aa ama hong makaihna na zuih kul kha ding hi.
(Na nuntakna sungah kua ki makaih sak na hiam? Na lawhcin gualzawhna dingin kua ki lensak aa kua ki zangsak na hiam? Sum le paai hauhna te maw? Minthanna te ki lensak maw? Nang aa dingin makai hoih na nuntakna hong len ding kua a muanhuai pen tam?)
Zeisu mah mitsuan gige inla na nuntakna ah amahmah ki lensan, ki zangsak in a deihna bangin zui le cin leitung nuntakna bek hilo a tawntung nuntakna dong ah gualzawhna hong tunpih ding aa a beitheilo minthanna lukhu khu in a tawntung gualzawhna ah na lut ding hi.
Tuesday, May 24, 2011
Muhna Khat tawh Thukhen kei in
A tapa u pen phalbi sungin paisak aa, a tapa nihna pen khal kipat hun, a tapa thumna tuuk hun ki pat in pai sak aa, a tapa neu pen tuuk hun in pai sak hi. A muh bangbang uh hoihtak en iin ciamteh uh aa apa kiang a tun uh ciangin amuh bang uh thu apuak dingin a pa un a vek un hong sam hi.
A tapa u pen in a muhna hong gen aa, singkung pen a tehte pulh ta aa keu inn kawi aa melhoih lo lua hi. Singkung tung ah lam-etna zong bangmah om kei ci-in a muh bang ong pulaak hi.
A tapa nihna in ong gen leuleu aa, Singkung pen a teh no te sel iin et lawm aa singkung in lam-etna leh lungnopna hong ngah sak hi. No silsial in etlawm hi ci-in amuh bang hong pulaak leuleu hi.
Singkung in paak tawh ki dim iin namtuii a et lawm in singkung ka muhlak pan in etlawm pen a hoih mahmah hi, ci in a tapa thumna in amuh bang ong pulaak leuleu hi.
A tapa neu pen in a u te gen teng thukimpih het lo hi. Singkung pen a gah tawh ki dim aa gah te minn in nuntakna tawh ki dim aa a picing leh nuntakna hong pia singkung hi ci-in a muhna hong pulaak leuleu hi.
A pa un na vek un na muhna ciat uh adik hi aa ki nial ding bangmah omlo hi, banghang hiam cih leh singkung na et hun uh ki banglo aa khuahun khat bek sungtek in a en na hi uh aa na singkung in khuahun zui in hong ki khel bang in amu na hi uhhi ci hi.
Tua ahih manin Mi khat peuh khatvei a gamtat khialhna, sepna te leh lawhcinna te tawh thukhen ding hi pah lo aa, a nuntakna leh a lungsim
tawng ah a neih itna leh lungnopna te tawh a nuntakna sung en iin mi te tungah bang zah in thupha bawl aa itna lak hiam cih ii et dign ki sam aa a ki sap hun a om mah bangin a ki cin leh a dik hun om ding aa mi khatpeuh khatvei muhna leh sepna tawh mawhsak aa thukhen ding hi lo hi.
Tua hi aa phalbi sungin a hoih lohna teng mu in na lung a kiat mawk aa na nawlkhin khak leh a no silsial, lam-etna tawh ki dim nuntakna, paak tawh ki dim a etlawm leh ithuai zia te na mu kha kei ding aa a ki cing nuntakna te na ngah kha kei ding hi.
Khat vei na khialhna leh na gualzawhlohna tawh na nuntakna ki sia sak kei inla khuahun nuam leh hunhoih te in a nung ah hong zui dinghi cih lam-etna tawh na nuntakna thaksuak sak zel inla, na lawhcin hun ciangin zong kiphatsakna leh kihihsakna tawh na gualzawhna te na kiatsak loh ding ki-dop-huai mahmah kha ding hi.
"Gualzawhna in nang hong ngak aa thuakzawhna tawh kalsuan iin na mungtup mitsuan gige in."
Muhna Khat tawh Thukhen kei in
A tapa u pen phalbi sungin paisak aa, a tapa nihna pen khal kipat hun, a tapa thumna tuuk hun ki pat in pai sak aa, a tapa neu pen tuuk hun in pai sak hi. A muh bangbang uh hoihtak en iin ciamteh uh aa apa kiang a tun uh ciangin amuh bang uh thu apuak dingin a pa un a vek un hong sam hi.
A tapa u pen in a muhna hong gen aa, singkung pen a tehte pulh ta aa keu inn kawi aa melhoih lo lua hi. Singkung tung ah lam-etna zong bangmah om kei ci-in a muh bang ong pulaak hi.
A tapa nihna in ong gen leuleu aa, Singkung pen a teh no te sel iin et lawm aa singkung in lam-etna leh lungnopna hong ngah sak hi. No silsial in etlawm hi ci-in amuh bang hong pulaak leuleu hi.
Singkung in paak tawh ki dim iin namtuii a et lawm in singkung ka muhlak pan in etlawm pen a hoih mahmah hi, ci in a tapa thumna in amuh bang ong pulaak leuleu hi.
A tapa neu pen in a u te gen teng thukimpih het lo hi. Singkung pen a gah tawh ki dim aa gah te minn in nuntakna tawh ki dim aa a picing leh nuntakna hong pia singkung hi ci-in a muhna hong pulaak leuleu hi.
A pa un na vek un na muhna ciat uh adik hi aa ki nial ding bangmah omlo hi, banghang hiam cih leh singkung na et hun uh ki banglo aa khuahun khat bek sungtek in a en na hi uh aa na singkung in khuahun zui in hong ki khel bang in amu na hi uhhi ci hi.
Tua ahih manin Mi khat peuh khatvei a gamtat khialhna, sepna te leh lawhcinna te tawh thukhen ding hi pah lo aa, a nuntakna leh a lungsim
tawng ah a neih itna leh lungnopna te tawh a nuntakna sung en iin mi te tungah bang zah in thupha bawl aa itna lak hiam cih ii et dign ki sam aa a ki sap hun a om mah bangin a ki cin leh a dik hun om ding aa mi khatpeuh khatvei muhna leh sepna tawh mawhsak aa thukhen ding hi lo hi.
Tua hi aa phalbi sungin a hoih lohna teng mu in na lung a kiat mawk aa na nawlkhin khak leh a no silsial, lam-etna tawh ki dim nuntakna, paak tawh ki dim a etlawm leh ithuai zia te na mu kha kei ding aa a ki cing nuntakna te na ngah kha kei ding hi.
Khat vei na khialhna leh na gualzawhlohna tawh na nuntakna ki sia sak kei inla khuahun nuam leh hunhoih te in a nung ah hong zui dinghi cih lam-etna tawh na nuntakna thaksuak sak zel inla, na lawhcin hun ciangin zong kiphatsakna leh kihihsakna tawh na gualzawhna te na kiatsak loh ding ki-dop-huai mahmah kha ding hi.
"Gualzawhna in nang hong ngak aa thuakzawhna tawh kalsuan iin na mungtup mitsuan gige in."
Sunday, May 22, 2011
NUNGZUI HOIH IN MAKAI HOIH PIANGSAK
Leitung tangthu ah makai hoih tangthu iin a ki suut den M K Gandhi, Martin Luther King Jr., Nelson Mandela cih te zong amau lungduai, siamna te bek hi dek lo in nungzui hoih te hang bek aa hong minthang iin gualzo uh hi. A ki tel makaipa/nu a hoih kei leh atel nungzui/mipi te ahoih lo a hih lam zong ki phawk mahmah ding thupi mahmah ka sa hi.
Mipil, thumu, makai hoih tampi tak te in nungzui paupeng aneih hangin ana sepna a lawhcinglo tampi om khading in kalam en hi. Makai hoih te gamtat zia mitampi tak in suut/gen in laibu tampi a volume bangin suah uh hi. Ahi zongin mitampi tak in hih a gualzo makai te nung aa citak leh hanciam tak aa a tawsawn den, makai te lungkiat ni-in thapia aa, a sep khial ni un a na maisak zel, makai te ngimna a lawhcin na dingin thagui thatang, sumnu sumpa , lungsim ngaihsutna tawh ana panpih den kuama gen ngei loh nung zuihoih te ih mangngilh loh ding thupi hi. Mailam saupi aa ding in Makai hoih ih kisap pen za ah za (100%) ka thukim hi.
Tua mah bangin Makai te thukim aa ahoih ageel te uh lawhcin na a ngah dong atawsawn ding nungzui hoih kisam mahmah zaw sem lai hi. Makai khat ii gualzawhna ah nungzui hoih neih pen a phamawh pelmawh khat ahihna Dr. Syed Othman Alhabshi in gen hi.
Gualzawhna ding leh makai hoih neihna dingin nungzui hoih khat ii gamtatzia ding anuai aa bangin Dr. Adalat Khan in na gual suk hi.
1. Telsiamding, thapia ding, makai te ngimna bang in seppih ding. (Understand, support, and work for the leader's vision)
2. Makai te zawhna tutdong seppih ding (help the leader to succeed)
3. Ipsim om lo, thudik, thukician puak ding. (Provide open, honest and accurate informaiton)
4. A hoih lam gel iin semthei ingh cih lungsimpuak nei ding (A Positive and Can do attitute)
5. Sinnop theihnop na lungsim pua ding (Learning attitute)
Hih a tung aa teng a nei/zui nungzui te’ ii maikai pa/nu pen penglam ahi zongin asep na ah lawhcing ding hi. Makai khat bangzah ta in hoih hi ih ci phial zongin nungzui hoih leh nungzui ki cian (lungsim) in a panpih, seppih, thapiakpih (support) kei leh tua makaipa/nu in cikmah hun in ama bek ii siamna leh pilna tawh lawhcinna leh gualzawhna ngah ngei lo ding hi. Tua hi aa kipawlna khat peuhpeuh ah, nih leh thum bek ih pha zongin ih makai te’ ih panpih kei aa mawhna ih zonzon lai teng tua kipawlna in khantohna cih thadah kiamsukna lam manawh ding aa, a zum huai kipawlna suak ding hi.
Makai te in zong nungzui te thupi simh ding aa thu kuppih iin nungzui te in zong nungzui hoih suah sawm ding aa makai te’ thaneemna te (fill in the blanks) huh ding pen thasial loh ding thupi hi. Ka makaipa nung kazuih thei kei aa “maikai hoihlo hi” ci aa ka phunphun leh kei zong nungzui hoihlo ka hi ve maw ci a kiphawk ding hi pah lel hi.
“Nungzui hoih in Makai hoih piangsak”
Tg. Tuan Go Pau, Malaysia