ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........ZOLUAN TONGDAM MAIMIT NA SUAN VE LAWM........

Sunday, December 9, 2012

Christmas na bang ci zat sawm???


Christmas hong tung ding hi ta. Lampi teng meitang zeizai. Meibap gui gah zeizai  te phia laplap, meitang tai zualzual in et lawm mahmah. Mun khempeuh a san (red) tawh ki zem in tee zeizai. Vanzuakna sumbuuk teng ah Christmas la ki hong ziahziah. Lamkabom tengah mi ki phu nuainuai, sum zang masa nuam ki tuh iin sumbuuk tengah ki sap ahilo deih neng lei ding in ki gual deudau. Mi a lomlom in sum ki dongin anne khawm ngeingai. Mi tampi tak sum leitawi in buai. Naupang teng in nuamsa in awng ziahziah. Nu le pa te bel sumzatna ding leh sum om zah en kaakkaak in lungkham mahmah. Hih in mi tampi tak te Christmas zat dan ahihi.

Leitung ah Christmas season sauvei a zang pen gamin Philippines hi. September kha ki pat pan in radio te ah Christmas la ki hong ta aa, sumbuuk te ah Christmas la ki za ta hi. Christmas singkung te leh kizepna te November kha kal nihna sungin nasia tak in ki zang ta hi. Christmas la te zong Three Kings Day  ci in January nipi masa ciang dong bang ki hong iin ki za thei lai hi.

Christmas ciangin puanthak lei hun, anlimnek hun leh letsong ngah hun in naupang te iin thei ciat uh aa Christmas tun kal ding ngak lah mahmah uhhi. Banghang in Christmas bawl ci in ki dong leh ko na neu tung pek uh pan ka bawl uhhi ven ci in tampi in dawngkik kha thei hi.
Nang ee Christmas bang hang bawl? Christmas na bang ci zat sawm aa? Christmas hong tung ding hi ta ei. Na ki gingkhol nai hia? 

Christmas pen kum zabi 4 (AD 4th Century) lai in ong ki pan khia hi aa Christian te in Topa Zeisu leitung ah mihing bang a hong suak cih phawkna dingin a zat uh ahihi. Zeisu pen leitung ah mihing bangin hong suak aa, ani leh a kha a ki theihloh hangin Caesar Augustus in Rome Kumpi a sep hun, Cyrenius in Syria Governor a sep hun sung nitak khat iin tuucing te kiang vantungmite in lungdamna thu puak uhhi.  (Luke 2:1,2)

Christian masa te in Christmas ii cih Zeisu suahpawi pen tu aa Christian te bawl bangin na bawllo uh aa, daaitak leh zahtaak-huaikai takin Zeisu ong suah phawkna na bawl uhhi. Bangzah takin a ithuai tam?

Lai Siangtho in Zeisu suahni pahtawi ding na gen lo aa ahi zongin pahtawina in mawhna hi lo hi. Ahi zongin Zeisu suah pahtawi ii hih leh Zeisu mah bulphuh a pawi ii bawl ding ki sam hi. Gualnopna pawi mawkmawk aa ii zat khak ding lauhuai hi.
Christmas pawi ii bawl ciangin a ni ki thupi sak anai te ki thupi sak mahmah aa, December 24 zankim nai 12:00 ding ngakin tua hun a tun ciangin ki Merry Christmas ci iin phone call ahi zongin SMS tawh ahi zongin ki lungdam thu ki puak ngeingai hi hang. A thu sangin a ni peuh ki thupi ngaihsut kha thei zaw hi.

Leitung ah Suahni pawi aki bawl ciangin letsong ki pua in suahni nei te ki pia in lungdampihna ki lak hi. Zeisu suahni in suahni neipa ki phawkk khalo aa suahni pawi sim teng letsong ki pia ngeingai iin suahni neipa letsong ki pia kha lo thei hi.

Tu kum na Christmas zat na in Zeisu a lungdam sak ding hiam? Zeisu aa ding bang letsong ki ging na hiam? Tua ahih ciangin sanggamte aw, Pasian in eite tam veipi tak hong hehpih ahih manin ama lungkimna ding leh ama nasepna dingin nomau mahmah a hingtangin Pasian tungah na kipiakna dingun ka hong thum hi. Tua banga kipiakna pen Pasian biakna man taktak ahi hi. Leitung mihingte' gamtat bangin gamta kei un la, na lungsim uh kikheelin Pasian kipuahpha sak un. Tua hi leh a hoih nate bang hi a, bangte in amah lungkim sakin, bangte a kicing hiam ci-in thei-in Pasian' deihna na phawk thei ding uh hi. (Rome 12:1,2)

Zeisu suahpawi lungdam in a zang kim thei ding leh suahni neipa tawh kimu aa hunnuam a zang thei dingin Suahni neipa sapna mimal kim ciatin saang iin lungnopna hong ngahsak ta hen.

Khazih sungah,

Khaineu
www.mualtuk.blogspot.com

Pasian’ Deih Lungsim

Nitak sang lai tuamtuam bawl dingin ka computer mai ah ka tu suk aa computer ka hong hi. Computer kaai sim pian aih manin a process sungin a den aa class sungah discussion ka bawl te un ka lungsim hong phawng vat hi. Sangsiapi or Makai khat aa dingin a thupi mahmah ahi Leadership Style tuamtuam ka ki kum uh aa Christian makai khat aa dingin a thupi mahmah Servant Leadership bulphuh in nakpi tak ki kupna ka nei uhhi.
Kei zong ka computer ka hon khit ciangin ka lai bawl ding paamkoih phot in ka computer sung aa Tedim Lai Siangtho (WillSOL) ka hong hi. Luke 18: 9-14 sung ka sim kha aa Zeisu in makai nih lungsim puak zia hong lak tel lam ka phawk hi. Ni dangin hih Lai Siangtho mun ka sim kha zel aa ahi zongin ka thuuk ngaihsut ngei khol kei hi.

 Makaipa – Pharisee Jews biakna sungah Makai hi aa Pasian thu zong midang te sangin thei zaw hi. Luke 18:11-12 “'Pasian aw, kei pen midangte bangin a huaiham, a thumanlo, numei tungah a mawh mi ka hi kei hi; hua lai-a siahdongpa bang hilo ka hih manin nangma tungah ka nuamna kong pulak hi. Nipikal khatin ni nih sung an ka tang a, ka ngah khempeuh sung panin sawmah khat nang tungah kong pia hi,' a ci hi.”

Makaipa – Siahdongpa Rome kumpi te in Palestine gam uk uh aa tua sungah Governor koih in amau tungah piak ding aa a seh uh siah te a kai khawm dingin mi seh uhhi. Tua mite in tu lai dan leh kha sum kham khollo uh ai tam maw.... a don dinguh aa ki gen zah sang a tam zaw in dong uh ahih manin mipi te in hua iin mudah uhhi. Luke 18:13b “'Pasian aw, kei mimawh mi khialpa hong hehpih in,' ci-in a ngen hi.”  

Et-kaak-na Pharisee a ki ci Jews biakna makaipa Pasian kiangah thungen dingin ong pai aa a thungetna kammal ii et ciangin Pasian tungah ngetna kammal kimu lo aa, Pasian tungah ki sialhna leh ki diksakna gen hi. A mah leh amah makai ahihna ki tel mahmah aa mi te tungah a omna leh a thuneih zawkna zong ki thei hi. Mite sangin lian zaw aa pil zaw hi. Biakna sungah zong Lai Siangtho thei ki sa zaw aa zong thei zaw hi. Alungsim sungah religious superiority nei hi. (Steps to Christ p 30-32)
Siahdongpa ahih leh a mawhmi ahih lam ki tel mahmah aa mawhna pulaak in mawhmaina ngen hi. Topa aw kei mimawh hing (Greek kammal ah “Topa aw a mawh mi kei hing”, “I am the sinner) Midang mawhsakna cih te gen selo in amah a mawhpen leh mawhmaisakna Zeisu kiangpan a ki sapna Topa kiang a pulaak ciangin “Pasian tawh ki lemsa in ciah hi.” (Luke 18:14a)
SDA na hi aa SDA na hi kei zongin Khristu Kiang Zuatna (Steps to Christ) cih laibu Chapter 2 na leh 3 na hoihtak in simpha leng Pasian’ Deih Lungsim/Lungtang ii neihtheihna ding lunggulhna hong om ding aa Pasian’ Kha Siangtho in na hong sem thei pan dinghi.
Christian khat na hih leh Christ (Zeisu) nungzui na hih na ki tel siam in. Zeisu nung zui na hih leh Zeisu khekhap te na zuih ding ki sam kha ngel ding hi. Lungsim deihna leh ngeina kibatpih lo te tawh ki om khawm theilo aa ki pawl theilo hi. Zeisu tawh na nunzia, ngaihsutna, deihna te na ki bat theihnai kei leh na ki bat theihna dingin Pasian hong kamciam huhpa Kha Siangtho ngen le cin Vangliatna tawh na ki dim ding aa Leitung lungsim deihna te tungah na gualzo ding aa Zeisu tawh na ki pawl thei ding hi.(Sawltak 1:4)

Khazih sungah,

Khaineu Hatlangh

Thursday, December 15, 2011

Birthday Gift ....????

“Topa kei va pai in va honkhia ning….nang leitung ah va pai aa mihing te lak nungta dingin ki lawm kei lua…kei mah va pai zaw ning…” ci-in khat khit khat in Zeisu kiangah a nget uh hangin a bawlsa vantungmi te in a bawlsa mihing te tankhia zolo ahih manin Zeisu mah leitung ong pai aa ong tan dingin ong ki thawi ta hi. Vantungmi te pau hetlo iin dai tak kun khikhee uhhi. A Topa uh, a kumpipa abawlsa mite hon khia dingin leitung ong kum suk ding hita hi. A kumpi puan suah khia iin, a lu tung aa om kumpi lukhu Gabriel khut tung ah aap aa A PA mai ah ong kun hi. “Pa aw na deihna a ki cingsak dingin leitung ah va pai in ii tate va honkhia ding hi’ng….” ci in lungdeihna ong sungkhia hi.

Inn pan in khualzin ding khat a om ciangin hoihtak lamsap ding sum ki puasak iin, a paina ding mawtaw, meileng, vangleng leh tembaw a ki pan ticket te tawh ki gingsa iin ki pai sak hi. Nei ta kei leng ii inn mah nuam ki sa in ii nu’ huansa an mah ki duh sese hi… Kum tampi sung ki mulo ding cih theihkholh ciangin khasiat suakin diipngek na iin bawi aw cikciang nong tung kik ding hiam….dam in ki mu kik ding maw….???? Khitui mualtuang iin ii ki khen hi…. Asi ding aa ki khen hilo napi hangin khasiat suak in lungneu mahmah thei hi….Zeisu a si dingin ong pai hi zen hi….

Vantung khempeuh daidiidee hi. Vantung kumpipa in vantung nusia aa leitung ong pai ding hi ta hi ven…Vantung teng ah lungdamna om hi…A beimang ding a bawlsa a tate in nuntakna ngahna ding aa Zeisu a pai ding hita hi ven…..nuamna leh khasiatna ki gawm khawm in vantung khempeuh in Zeisu mitsuan in… “Va pai inla leitung va khel in….(Go and change the world)…)” ci in khitui mualtuang kawm in kam ong ki vaikhak uhhi.

Khuamial in leitung khuhcip iin launa tawh ki dimhi. Vantung mihon te in vantung pan in Zeisu ong suahna mun dong ah a honhon in ong cing uhhi. Khuamial lak mualtung gamsung aa tuucing te kiangah khuavaak ong puak iin lungdamna thu ong gen uhhi. Mipil milian te lamhilh iin Zeisu kiang ong tun uhhi. Vantung kumpi leitung bawngbuuk sungah ong suak iin a niampen bawngkuang sungah ong ki sial a muh uh ciangin vantungmite khasia in diipngekna in om kha ding uhhi. Vantung vanglian Kumpipa in leitung a bawlsa mite, ahotkhiat ding mite lakah mun ngahlo in kuama phawk lohna mun ah daitak in zin ong tung zen hi.

Tuni in Zeisu ong suahna leh lungdam pawi bek ngaihsun kei inla, Zeisu leitung ong pai aa ong suahna dingin bang teng nusia iin ei aa dingin bangzah nusia hiam cih ii lungsim sungah ngaihsun pha kik ni… Suahni nei pen Zeisu hi aa suahni letsong (birthday gift) a ngah pen ei mihing te hi hang… Tuni in gamlapi pan ong pai zin ong tung aa ii innsung, lungtang sungah ong suak Naungek Zeisu bang Birthday Gift na pia hiam….????

Where and What is your Birthday Gift for Jesus???

God's Timing

It is always hard for human to wait and see.... Sometimes we find that God does not answer our prayers when we need those answers. We wonder God promises to answer our prayers and deliver us from trouble but sometimes it looks fail. Why bad things happen to us who keep on trusting and praying to God faithfully??? The answer to these questions, we are going to see them today. To answer all these answers, I would like to draw our attention and go through 3 stories in the Bible.

First, in the book of Genesis 21 we see the promises of God fulfilled when Isaac was born. Abraham had spent 100 years not being called as father and it ceased to be with Sarah, his wife, after the manner of women. Sarah had no hope since she was old enough to have a child (Gen. 18:11-12) but God kept on promising them that He will give them a child at the appointed time. Gen. 18:13-14. God gave them Isaac when they were already old. This was the appointed time for the Lord (Gen. 18:14, Gen. 21) “For Sarah conceived and bare Abraham a son in his old age at the time of which God had spoken to him. The second example we are going to see it in the book of I Samuel 1. Hanna Elkanna’s wife serve God for so many years. the LORD had shut up her womb so she bore no child. She went to the temple and wept. She did not eat. She suffered provocation from her adversaries I Samuel 1:6. Hanna was faithful to God and she vowed to God that if he would hear her prayer that God would give her the child she would take him to the temple to serve him.

Her prayer was answered I Samuel 1:19,20 and so she conceived at the appointed time. Third example was found in the book of John 11. In this story, we find three closest friends of Jesus, Marry, Martha and Lazarus. Now at that time, Lazarus was very sick and Jesus was not there with them. The sisters sent unto him a message that Lazarus was sick. They expected Jesus to come back from where hw was and heal Lazarus as soon as he heard the news. The bible says in the book of John 11:6 Jesus abode two days still in the same place where he was. He knew the expectation of the sisters and their brother but he did not turn up since it was not the appointed time. The Bible says when Jesus went to Bethany it was already four days after Lazarus' dead.

But since its the right time for Jesus, he resurrected Lazarus from death. Sometimes we pray but God does not turn up to answer even though we keep on praying. We find that the more we pray it seems the more problems comes. But today I would like everyone to know that God is still listening to our prayers. All these 3 people Abraham, Hannah and Lazarus were not totally forsaken or neglected. But the appointed time had not come for God to deliver us and glorify himself. My brothers and sisters you need to remember that when the time comes God will answer your prayer.It does not matter how long it will take, how long you have been waiting, remember Abraham had waited for 100 years, Hannah conceived at her old age, Jesus resurrected Lazarus when it stinks. God will turn all tears to joys and happiness. So my brethren keep on praying when the time comes God will rescue you. Thank you and God God bless all of us. Amen.

Khaineu Hatlangh

Wednesday, December 14, 2011

Theih huai Zo kammal pawl khat

Tehpih kammal pawl “Bang”
1. Aisai lonek-a zol bang=
2. Ai mit deh bang=
3. Ak gul mu bang
4. Akno tui kia bang
5. Ak ih mu bang
6. Ak tangtawm bang=
7. Ak kiho bang=
8. Ak taw phun bang
9. Ak geh puksi ding bang=
10. Ak ngei den bang=
11. Bak vat bang=
12. Bak tawh kibang
13. Balteh tunga tui vung bang
14. Bui lei kei bang
15. Buipi suang zawl tuak bang=
16. Baibek zingtho bang=
17. Holsa a tui sung bang=
18. Khe khat khai bang
19. Khuainun sial bawl bang=
20. Khuaphelep bang
21. Khut tung lumleh bang
22. Kel than sing bang =
23. Lamka lai a ding bang
24. Lawi kenkhia bang =
25. Ling kheikhiat bang
26. Mang a tui dawn bang
27. Misi vai khak bang
28. Miksi kua holh bang=
29. Mual mong et bang
30. Mit a nin lak bang
31. Nga gu buah bang
32. Nung lam mit nei bang
33. Pasan sial nek bang
34. Peng lam ci sel bang=
35. Phim leh khua bang
36. Saisa bang
37. Sa khuai bang=
38. Sialpi vai kuan bang=
39. Si leh hing kimu bang
40. Singtung va tuang bang
41. Tangtel sihtan bang
42. Thankik za ek bah bang=
43. Thangho pi bang=
44. The bet khiat bang
45. Theinah nuai bang=
46. Tuisik sat bang=
47. Tui leh nga bang
48. Tangtu khu bang=
49. Um-a bel a buak bang
50. Ui ekpu bang=
51. Ui leh kel bang
52. Ui mei kang bang
53. Um gui mai gui gam bang
54. Vasi dai ngo kham bang=
55. Vaphual mo la bang
56. Vompi ha lung vei bang
57. Vompi tang kham bang
58. Vot si dawn bang

A pawl cing sak, a cihnopna kitelsak, a bunsak diak kammalte
1. Belto leh khuai sawk=
2. Ciah kuan bal em
3. Ciamnuih gal suak
4. Dap pa taptung kalh
5. Deih tel a val
6. Duh omna leh ngaih omna
7. Ek nutsiat
8. Gulhik cil geh
9. Gitta tuk tun=
10. Ki kausi phum
11. Ki daksak=
12. Ki tuisa buah
13. Ki sakhi beh=
14. Ki gul luk=
15. Ki valul thal ko=
16. Kop leh kai thuah
17. Kel lu phum kidawk
18. Khan in gual nei
19. Khuai khau khun
20. Khut tung kituh
21. Khut lim sun
22. Kawl mun baang=
23. Mim zang a siak kai=
24. Mei kuang pai suak
25. Mang kawm bang =
26. Nupi gal gen
27. Nupi nik cing dawt=
28. Nawi lung han
29. Nek loh buan loh
30. Nau tual kaihna
31. Naupang muksi=
32. Naupang melmawl
33. Patau kang mei
34. Sakhi tui nek in pan leng
35. Sanggam melma
36. Sam khau phel liangin =
37. Sial dop si=
38. Sintulung=
39. Sangak ai butom=
40. Sahang pu neih =
41. Tagah nawi muh
42. Thu mei zom
43. Thu tang pek
44. Thu cin thu tang
45. Thang Ho leh Lian Do in mimtang taangtang phel hawm
46. Uipi leh saguh bawk
47. Vanpam khualna=
48. Vansam gui bang among neilo=
49. Zawhngeu ta neih
50. Zawhngeu ek phum=
51. Zawng lo hon=

Achan tungpan ka ngah lesson pawl khat

Isreal mite Jordan gun gal hong kan khit ciang Jericho khua pan ki pan in khua khat khit khua khat hong do in hong zo to to uh a, a gualzawhna uh hong min thang mahmah in akim vua om gam le khua tampi tak in hong lau mah uhhi. Tua bang in a gualzawhna uh ahang pen Topa’ thupiak te khat zong nusia lo aa, akip let man uh hi.
Gamlian tampi te hong zo to in Khua lian tampi te le kulhlian tampi te hong phukpai gawpzo khin uh hi mah na pi, Khuaneu mi tawm lel khat ahi Ai khua hong sim na uh ah, lel pha lua ki sa in mi tampi in sih lawh in hong om uhhi. Amau zong lamdang sa in Topa mah hong dong pah uh a, Topa in adawn na ah “ ….Isreal in ka thupiakna le ka thuciam te pal sat khin hi. No te lak ah asim tham mawh na bawl na om uh hi. No te lak pan atuam vil vel in na hep khiat khit ma teng no te tawh kong om khawm nawn kei ding hi.” a ci hi.
A zing ciang zingsang tung mah in Joshua in siansuahna hong bawl pah a, Israel minam khatkhit khat Topa’ mai ah hong ding sak hi. Topa’ khut in, abeh khat khit khat, inn kuan khat khit khat hong baan pai in atawp na ah Judas beh, Achan inn kuan tungah Isreal teng ii buaina apiang sak pa ahih na hong kawk ta hi.

Achan cih min pen Hebrew pau hi in ‘Akan’ akhiat na pen ‘akician lo’ ahih kei leh ‘buaina piang sak pa’ cih na hi. A pa pen Carmi hi a Judah mi nam sung pan hi. Achan pen pilna nei in, anu le apa in aneu akipan Topa’ thu nungta sungah a makaih mi khat ahi hi.
Hih mun ah Achan ii lungsim sungah Ps ii thuciamna le thupiak na te nungngat in iplah na le deihluat na te ki uk sak na hang tawh ami nam bup un gual lelh na le a tawpna ah a mipih te sung na-ngawn ah Topa muanlahna dong hong tung sak hi.
Joshua in Achan hong taai in, “Banghang in ih mipih te’ sungah haksatna hong tung sak na hiam” ci hi. Achan’ kam pan kisik na adim tak tawh amawhna hong pulak hi. Ahih hang Topa’ thu khen na ama tung’ hong tung in a inn kuan pih teng le alaak vanteng suangtum tawh hong ki deng lum hi. Hihthu te Isreal te’ khang tangthu sung ah hong ki ciam teh hi.
Hih mun ah Achan in Ps thupiak 10 te
No.1 Kei lo Ps dang nei kei in,
No. 2 Milim bawl in bia kei in,
No. 3 na, Ps min dai sak kei in,
No. 5 na , na nu le na pa hong hilhna mang in,
No. 8 na, gu ken,
No. 9 na , amaanlo teci pang ken, leh
No.10 na, deihgawh ken, cih te pal khat in hong pal sat mawk hi.

Hih in Topa Jesu a lehhek anungzui pa Judas Iscariot leh Ananias le Sapphira te nu pa mawh na te tawh bang mah ki lamdang na om lo hi. Moses ahih leh ka minam bup sihna a thuak sangin le ka Ps min adai loh na ding nuntakna laibupi sung pan ka min hong phiat khiat sak zaw in ci in Topa kiang ah na ngen zaw hi.

Israel te Khangtangthu sung ah Achan’ tangthu hih bang in na ki ciamteh ahih leh SDA le Zomi te tangthu sungah ka min ka koi ci ki ciapteh sak ding hiam?

Khangluite le Kamsangte laibu pp.488-496 sungpan

Monday, December 12, 2011

Bawngkuang sung aa Naungek



Ka neu lai-in ka pu te’n bawng khawi iin ka u te tawh ka cinh sak thei zel uhhi. Zingsangin bawng te gamlak lono na mun ah va khah iin gamla a pai lohna ding uh leh vaimim kiciinhna lo lai khawngah a pai lohna dingun ka vil ka cing uhhi. Nitak ni ong kaii in thangmual ong liap kuan ciangin bawng teng khawm in inn lam zuan in ka hawl kik uhhi. Bawng te inn ka tunpih uh ciangin ka pu in tuilum na suang aa tua sung ah vaii (vaimim sukna vaii, vaimim haawng) leh cii hel in tua tui bawngkuang a ki ci sing luang gol khopkhat a ki suiikuak sungah ka sunng uh aa bawngtui ka pia uhhi. Tua bawngtui piakna kuangsung mah ah beehawng (bee lii leh bee lawi hawng keu) te pia in bawng te in lim sa mahmah uhhi. Tua bang in ka neu lai in bawngkuang ka zang uhhi.

Ka pa in nitak lum a ka ihmut kuan ciangin tangthu ong gen thei zel aa, den aa ka gen bawngkuang thu zong ong gen thei zel hi. Ka pa’ ong gen bawngkuang sungah bawngtui, buhtuu leh be hawng tampi tak ki koih iin bawng te anpiakna dingin ki zang kha ding hi. Ahi zongin ka pa in a lamdang khat ong gen aa tuma kum 2000 val lai-in leitung mi khempeuh ih mawhna pan ong honkhia iin, nuntak tawntungna ii ngah theihna dingin khua dam hun nitak khatin Bethlehem khua tua bawngkuang sungah ei te’ aa ding naungek khat suak iin hong ki sial hi ci in hong gen hi.

Bawngkuang sungah ei te’ hong  hon dingpa ki sial cih ka zak ciangin lamdang sa in ka theih ngei bawngkuang sung ahih leh bawngtui piakna leh anpiakna hi mawk ahih manin siang hetlo aa baal kei mai hi. Tua sungah naungek kisial ding cih pen Zomi khuata khat aa nungta khat aa dingin zong ngaihsut hak ka sa mahmah hi. Ahi zongin banghangin tua bawngkuang sungah naungek Zeisu ong ki sial aa banghangin tua mun hi sese hiam ci in ka thei nuam mahmah hi.


Luke 2: 7 “Zintun'na ding mun dang khempeuh mi dim khinta ahih manin ganbukah tung uh a, a tacil ahi ta pasal khat nei-in, puan tawh tunin gan annekna kuang sungah a sial hi.”

Tua hun laitak in Rome Emperor ahi Caesar Augustus in ama ukna sung a mi phazah thei nuam ahih man in misimna nei dingin mi khempeuh thupia aa Cyrenius pen Syria gamuk ahih laitak hi aa mi khempeuh amau khua ciat ah pai in min zasian a pia dingin sawl uhhi. Joseph  in tenpih dingin zuthawl a piaksa ahih manin Mary tonpih iin David khua ahi Bethlehem ah min zasian pia dingin pai uhhi. Tua hun Bethlehem a om sungun Mary nau suah hun hong tungta ahih manin nau ong suak hi. Nausuahna ding mun leh giahna ding mun omlo, mi khempeuh dim khin ta ahih manin amau aa ding a akiphal, a awng ganbuk sung ah ong tunguh aa Zeisu gan-annekna-kuang sungah hong sial uhhi.

Zeisu leitung ah ong suah lai in mi te in Gumpa leh Honpa ding ahih lam na thei henla, Bethlehem khua mi te in nuntak tawntungna hongpia dingpa, mawhna pan hong honkhia dingpa ahih lam thei khol hi zen leh tua khua sung aa om Hotel hoih penpen, lupna nuam penpen ah a kisial dingin mun pia nuam ki tuh kha mai dingin ka lam en hi. Zeisu ong suahna ding leh a ki sialna dingin Ganbuk sung a gan-annekna-kuang (bawngkuang) sung bek mah na awng zen hi. Immanuel ahi Pasian ami te tawh ong om khawm dingin ong pai hi na pi in, bawng te tawh om khawm ding, bawng-annekna-kuang sungah ki sial ding ciang bek in mi te in mun na pia uhhi. 

Zeisu tuni iin mihing te lungsim sungah hong suak kik nuam hi. A tatkhiat  mi te tawh hong om khawm nuam aa “Immanuel” ahi “Pasian ei tawh ong om khawm” dingin Zeisu in tuni ei mimal khat ciat ih lungsim khongkhak hong kiu in zintung dingin hong ngen hi. Tuni in na nuntakna khuadam sa in vot in lungleng ki sa in na om hiam? Zeisu in na nuntakna ah ong khualum suah ding, nuntakna thak ong pia nuam in zintung ding na lungsim khongkhak hong kiukiu hi. Na hon sawm hiam? Ahih kei leh Bethlehem khua aa Zeisu a suah lai mah bangin na lungsim sungah midang te dim khin ta  hiam? Hauhnopna, gualnopna, zu le sa, zaliatnopna te, pilna siamna te, leitung na te tawh na lungsim ki dim khin ta iin Zeisu aa dingin bawngbuuk sung bek mah na awng sak kha hiam?

Bawngkuang sung aa ki sial naungek tuni in lungsim sung aa ki sial, lungtang nuntakna sungah a nungta naungek, a vot khuadam a keu nuntakna ong khualum sak, nuntakna hongpia naungek ih suaksak tek ding in tuni in Zeisu nungzui a ki ci ei Zomi te itna leh lainatna tawh kong zawn nuam hi. Leitung a deih mi te tung ah nopna om ta hen a cih mah bangin ih Topa Immanuel Pasian ei a deih mi te tawh hong om khawm henla, ih lungsim sung ah teeng in a tawntungin lungnopna tawldamna leh itna hong guan suk tek ta hen. Amen!

Lam hilh Aksi


Leitung mipil te in Aksi pai zia en in hong piang ding thu genkhol thei uh aa tampi tak mah maan in dik hi. Tuma kum 2000 val lai-in zong nisuahna lam mipil te (Matt. 2:1-3) in Aksi lamdang khat mu in tua Aksi hong zui zui uhhi. Tua Aksi in mipil te Jew mite’ kumpi ding bek hilo in Leitung khempeuh ahonkhia ding Pa naungek iin hong suahna mun a tun dingin lam alak na hihi. Mi pil te in nisuahna gam lam pan in hong zuizui uh aa Judah gam hong tungta uhhi. Lampi ah buaina om maw omlo cih bel Lai Siangtho in hong genlo hi. Ahi zongin tua Aksi in Jerusalem va tunpih ahi tam ahih kei leh mipil te in amau upmawh thutawh Jew te khuapi Jerusalem ahih manin ci-in Jerusalem aa naungek suak ding lam-en tawm uh hi mai dinghi ven Jerusalem va tung uhhi.
Ni suahna lam mipil te Jerusalem hong tun uh ciangin Jew mite’ kumpi ding a suak naungek koi lai ah om ahi hiam ci in ong kan uh ciangin kua mah in thei lo in lamdang sa uhhi. Herod in hih thu azak ciangin lamdang sa in linglawng hi. Siampi te leh thukham hilh sia te in Kamsang te lai hong kan kik uh ciangin Bethlehem aa naungek a suah ding lam hong mu khia uhhi. Mipilte Jerusalem pan hong pai khiat tak ciangun tua nisuahna lam ah a muh uh Aksi hong mukik uh aa tua Aksi in naungek omna mun dong a tun mateng amai vuah na pai in lam na hilh hi (Matt. 2:9).
Mipil te in tua lamhilh Aksi  hong zuih uh ciangin naungek Zeisu omna mun hong tung thei uh aa a biak khit uh ciangin a tawi uh vanmanpha te a pia uhhi. Herod kiangah a kihilkik lohna dingun a mang sung uhah Pasian in hilh ahih manin, lampi dang tawnin a gam uhah ciahkik uh hi. Tua bang in nisuahna lam pan hong pai mipilte in Herod a khem lam Herod in a theih ciangin heh mahmah aa tua mipilte tung panin aksi a kilat hun a dotna tawh kizui-in, Bethlehem khua leh a kiima om naungek kum nih ciang leh a nuaisiah khempeuh a that dingin a galkapte a sawl hi.
Hih ciang en pak ni. Mipilte in Aksi lam hilhna na zui uh aa ahi zongin leitung minthanna, Jerusalem amuh uh ciangin naungek suahna ding mun in lam en uh ahih manin Aksi lamhilhna na en kha  nawnlo in amau geel tawm leh hoihsak tawm tawh Jerusalem hong tak ciang un buaina tampi in ong nung zuihhi. Bethlehem leh akiim khua aa om bang mah a theilo naungek kum nih ciang leh anuai siah te in thahna na thuak bek thamlo in Naungek Zeisu leh a nu le pa in zong Egypt gam ah gaaltaina va tuak hi. Aksi na en suak uhhenla, Aksi lamhilhna na zuisuak uh hi leh Jerusalem pai lo in Bethlehem ah pai suak in buaina om hetlo dinghi.
Tuni in na nuntakna sungah tua lamhilh Aksi hong lam lah zui khalo in leitung nuntakna, nopna leh utna peuh na zuihkhak leh buaina in hong nuizuih pah lian ding hi. Ahi zongin tua lamhilh Aksi hong lam hilhna na zuih laiteng buaina leh haksatna te a om teei hangin tua lamhilh Aksi in hong gualzawhpih in na tunna ding mun Nuntak tawntungna Vankhuapi ah hong tunpih dinghy.
Lamhilh Aksi mansuah kha ken! Zeisu kiang hong tunpih dinghi

Thursday, June 16, 2011

Ka Pa Ka Neulawm

(Hih thului pen inn tawh ka ki gamlat, khual pan in Pate' Ni ka zat laitak iin ka Pa ka phawkna, ka it ka ngaihna, leh ka Pa tungah lungdam ka kohna iin ka at hi.)

Pian kum te zong ong tam to semsem ta aa, mun leh mual zui in lawm leh gual zong ki laih to zel hi. Lawm lui te tawh ki khen zel iin lawm thak leh gual thak tawh ki khawll iin leinun ki zang to zel hi. Lawm citak muanhuai leh lawm hoih a om mah bangin, khuahun zui lawm zong na om ve ve hi.

Lawm tampi ii neu kei zongin ii lawm neih te lak pan in neulawm te mah ki phawk den aa, ih ki khen khak zenzen hangin om na munmun pan in nunnuam kholhkhop lai ni te lung ah mang thei mahmah lo iin ki ngai pha
deuh hi.

Kholhpih lawm te tawh thucin thutang ka kikum thei zel uh aa, "tu ciang na nun sungah na lawm hoih pen, muanhuai pen kua ahi tam?" ci in ong ki dong thei zel aa, "Ka Pa ka Neulawm hi aa ka lawm muanhuai pen zong hi pah!" ka cih ciangin nui ngeingai mawk uh aa ciamnuih bawl peuh ong sa uhhi. Dik hi, ka  pa pen ka neulawm taktak hi aa, mi khempeuh in zong ii pa te pen ii neulawm ciat ahih lam ki phawk kha lo thei hi.

Ka Nu sung pan ka pian khiat tung iin ka pa in ong tawi pah aa khutkim khekim a suakkhia ong muh ciangin a nuamna khitui luang keukeuh hi. Lawm hoih khat a mu ta hi. Inn sung vai te a hawmpih ding a ki kuppih ding pasal muahhuai leh lawm muanhuai a hi dingin ong pahtah to hi.

Ka Pa in annek tuidawn  dan hong hilh aa, kampau zat dan ding leh mi lak ki hel dan ding hong hilh den hi. Khual zin gam vak ciangin khuasak luheek dan ding zong ong ki sinsak aa mi picing khat a hi dingin ong makaih hi. Ka nuam ka kipaak hun ciangin ong lungdampih aa, ka lungkiat thaneem ciangin ka kiangah ong om den aa ka thaneem lungkiatna teng ama hatna tawh ong tuam iin kei hong domsang hi.

Khual gamla ka zin ding ciangin lawm muanhuai ka muhloh khak ding ong lung-hi-mawh pih ahih man in lawm hoih pen Jeisu kiang ong ap iin thu ong ngetsak hi. Ka pilsin na dingin ka Pa in amuh ngei nailoh, a tun ngei nailoh na mun sang hoih mun hoih te ah kei hong kha aa sum le paai nei ta kei leh samkhau  phel liang mah in ong hanciam pih hi. Ka pa tawh ka om khawm loh hun in zong a lungtang in ka gamtat thei aa, a si pai in ka nunzia hong tel hi.

"Ka Pa Ka Neulawm" hi aa koi mun koi mun ka tung zongin lei tung ah amah sangin lawm hoih leh muanhuai pen ding omlo hi.

"Pa" aw tukum Pate' Ni ah nang tawh om khawm aa kei mah teekteek in lungdam ko iin kong pahtawi theih loh hangin hih ka lungsim sunkhiatna hih lai in nang mah kong pahtawina leh kong lungdamkohna hi aa Kei aa ding in leitung ah  lawmhoih pen leh lawm muanhuai pen na hihna in a tawntung hi ding hi.

Ka Neulawm taktak ka Pa aw hong it ong ngai, ong phawk mahmah ingh. Na lawmhoih pen leh na ki paakna ahi dingin kei mah na tapa in sepna bawlna khempeuh ah nong pattahsa leh ong hilhsa thu te mangngilh hetlo iin ka gamta ding aa innkuan min leh na min a lamsang ka hih zawhna ding thu kong ciam hi.

Monday, June 6, 2011

Na Tun Nopna Mun Tel In

Khat ciat khat ciat in utna mun leh mungtup ih nei ciat aa, tua ih tun theihna dingin ih hihtheih zah in ih hahkat ciat hi. Lam ih pai ciangin ih paina ding mun hoih tak ih en aa, lamnuam mah ki tawn nuam ciat iin ih paina ding mun hoih hiam.. hoih lo hiam ci in hoih tak ih sit-tel phot hi.

Ahi zongin khat veivei ih tuna ding mun en kawm in ki pailo kha thei  aa, a nop  lampi ih tot nop man in, ih tun nopna mun en kawm in pai lo kha ih hih manin ih tun nopna mun ih tun kha kei thei mawk hi. A thu pi pen in bang hiam cih leh ih pai laitak ih pai na ding lampi ih et kawm iin ih tun na ding mungtup zong en kawm aa ih pai kul hi. Tua ih mungtup ih tun theihna ding in lampi zol, nuam lo kha mah ding hi, ahi zongin ih tot hong kul hun om ding aa, khat veivei ih tunna ding mun ih et kawm loh ciangin a nop lam ki tawn kha aa ih utna leh ih tup mun ih tung kei kha thei hi.

Ih nuntak sungin ih phawk tek ding ka deih masak ah, “Learning from the mistakes of others” cih thu hi. Mi pawlkhat te’n mi hih, sep dan khawngpeuh en in na ki sem aa, deihna leh utna tawh na sem kha lo thei hi. Tua hi aa ih gualzawhna ih ngahma iin ki lungkia in ki tawtolh kik thei zel hi. Ahi zongin, ih nuntak na ah, haksatna mun ih tun ciangin, a tup uh thei, a pai nopna mun uh a thei te haksa ta leh a ngah ding uh, atun na ding mun uh thei, mukhol ahih manin lungkia lo in pai to suak teta uh hi. A tupna uh hoihtaka thei a, tua a tun nopna mun uh hoihtak a theiten kawina ding mun te ah kawi ziau lel aa, ahi zongin, apai na ding uh a tel lo a tun nopna a theilo, midangte’ paidan khawng en aa a na pai maimai te, haksat na dinmun hong tun ciangun, koi lam paiding, taklam pial ding hia, veilam pial ding hia ahih kei leh, mai lam a tang paisuak ding hia, ahih kei leh ki leh kik ding hia cih thei zolo in, buai cihtak in buai thei uh hi. Tua bangaa ih tun nopna mun en kawm, mitsuan

kawm sa aa ih pai kei aa mi te pai dan peuh en kawm kawm in ih om leh ihbuai ngeingei ding aa ih theih kik hun ciang in mi te’n ong paisan khin ta ding aa, tun nopna a tel te gamla pi ong tun san ding aa gual pha zo lo ih suak ding hi.

Na paina ding mun hoihtak na et kawm mah bangin na paina sa lampi zong en pha kik zel in. Na tun nopna mun na gal et kawm in koi ciang tungta aa koi tan ki sam lai, ni dangin kei koi ci pai aa koi mun ah kawi pai aa koi ah kualpai ka hiam? Koi mun teng ah ka tangpai ding ki sam hiam?ci in ei leh ei ih ki et phat ding zong ki sam hi. Ih Khekhap hoihtak en pha in ih khialhna mun te puah kik ding hang aa, tang tak leh ih tup mun ih tun baih theihna dingin tha ih lak kik ding zong ki sam hi.

Tun nopna mun nei na pi in a tel melmel lo pawlkhat ki om thei hi. Tua te in a nopna mun lam ong sawk kawikawi ding uh aa, haksat hun ciangin a nopna lam tai zel in a tawp cih om thei lo ding aa, cik mah hun in gualzo ngeilo ding uhhi.     

 Tua hi aa na pai, na tun nopna mun na tel na bek hilo iin, na paina sa khekhap ki en pha kik zel in la, kei bang ci pai ka hiam… bang ci pai leng ka tupmun tung baih ding aa, bang ci leng taangtak in pai thei ding ka hiam… cih ei leh ei ih ki et kik ding thupi ka sa mahmah hi.

"Kei" leh "Nang"

*        “Kei” cih kammal pen ki phatsakna hi aa, “Nang” cih kammal in ki khenna piang sak hi.
*        “Ka” cih kammal pen huaihamna hi aa, “Na” cih kammal in deidan na piang sak hi.
*        “Ko” cih kammal pen a lauhuai kammal hi aa, “No” cih kammal in ki totna piang sak hi.
*        Lawm a neilo mipa/nu pen a hamsia pen mi hi aa, “Kei” cih kammal in lawm te tawh ong ki gamla sak hi.
*        Ih puuk hun ciangin ong domto, ong phong ding lawm ih ki sam aa, ih nuam hun in ong nuampih, lungdam pih ding lawm zong neih kul ve ve hi.
*        Lawm ngah ding baih aa, lawm kep cing ding pen talent hi. Ahi zongin lawm hoih taktak ngah ding pen baihlo aa Pasian ong piak thupha hi.
*        Tua ahih manin “kei” cih kammal in lawm te tawh ong ki gamla sak aa, “Nang” ci in ih ki dei dan kha zel hi.
*        Tua hi aa, “Kei” “Nang” cih kammal sangin “Ei” mah ki ci liailiai in sem khawm, ne khawm liailiai leng……
*        1+1=2 hi aa, ahi zong in 1+1=1 in ki pumkhatna ong lak aa, 1+1=3 in ki pumkhatna ii a thupii zia leh a gualzawh zia ong mukhia sak hi.
*        Phualva iitna a paai Zota te, Pupa patsa iitna a kemcing, a pom cinten ding leh, ih mai aa paisa Pupa te Khekhap a zui a len cinten tek dingin Spicer Siamsin Momno te lunggeel khawm iin khut ki len mapang khawm ciat ni……

“Na neihsa uh iitna na taisan uh hi…….”

Khekhap

"Topa' mit ah amah aman in gamta in, a pu David' khekhap zui tinten aa, them khat zong pial lo hi."
Kumpi nihna 22:2
"Na hihna khempeuh uh, nekna dawn-na ah a hi zongin Pasian' minthan-na dingin na hih un"
Corin Masa 10:31
"Khekhap" in ih paina sa, ih lampi tot leh ih gamtatzia ong lak kik ei le ei ki et kikna, sit telna (self -introspection) hoih mahmah khat hi. Tua hi aa a tung aa Lai Siangtho mun te et-kak kik leng Khekhap ih cih ciang in ih sepna, hihna, gamtat zia ong ki muh kikna, mite in ei ong muhna leh ei le ei ki et kikna hi. 

 Mi hoih tampi tak a sih khit uh hangin amin uh si nai deklo in tu dong mite' kam ah ging-ging lai hi. Tua te in bang hang hiam? A mau a sih uh hangin mite in amau te khekhapte uh en kik uh aa tua khekhap te tung tawn in a tangthu uh kan kik thei uhhi. Mi pawl khat te leuleu ami si nailo pi in, amin uh a si tampi tak om hi. Mi te in a gamtatzia leh a nunzia en uh aa, mi muanhuai a hih leh hihloh thei pah lel uh aa, a khekhap tawh ki zui a tot lampi uh a mong a tun ma un a min uh si khin ta hi. 
Mikang te paunak ah "Gamtatna in pau sang in ngaih zaw hi" (Action speaks louder than words) na ci hi. Na gamtatna in na khekhap ong hi pah aa, tua khekhap in na tangthu a at hi pah hi. Tua ahih main ih gamtat ih luheek ih kampauna bek na ngawn hoihtak in ki dop huai aa, tangthu a at-at ih hihlam tak ih tel mahmah ding thupi hi.
            Ni sim in na gamtatna, na kampau te in na khekhap hi pahpah aa, na nung aa ong pai na sanggam, na tu na ta, na lawmte in na khekhap ong muh uh caing in, a bangci mi na hiam cih ong thei pah lel ding uhhi. 
Paul in Christ gamtat zia ka zuih mah bang in no te in kei ma khekhap hong zui ta un (I Cor. 11:1) na ci hi. Na nau na lawm te kiang ah ka khekhap ong zui un na ci ngam ding hiam? Na gamtatna leh na kampau, na luheek hoih tak ki ngaih sun kik inla, na tangthu ding hoihtak geel pha kik dih ve lawm...... Na Khekhap ong ki zui ding hi leh na phal ding hiam????
Na kalsuanna sa, na totsa lampi na et kik ciang, na khekhap na muhteh na lung a kim hiam? Hih in kei totna lampi mah ahiam? Hih bang sem kha ngei mah ka maw le..? na cih hun a om hiam? Mun khatkhat te na khekhap ki dawk kei leh na ut hun om kha lua ding hi. Mun khatkhat te ah nang le nang na ki paak hun zong om tham ding hi. A beisa aa na kalsuanna, na totsa lampi, na khekhap phiat thei lo kha mah ding hi teh. A hi zongin na paina ding lampi saupi tak om lai hi. Tua te ah lungkim tak leh ki siik om lo tak in, na khekhap na et kik teh lungdamna leh kipahna a hi thei ding lampi na tot ding hoihtak ngaihsun inla na sepna, na nek na dawn-na te ah Pasian' minthanna a hi ding leh mite' et-teh taak ahi ding in David' khekhap te zui tinten in themcik zong ih pialloh ding thupi mahmah hi.

Zo taang bang na dam hiam Part 2

It luat U Deihlian aw,
Zotaang bang na dam hiam aw…. Mual nihthum in hong hal, sawlbang ka heina siamsin saumang nuampan na thelnah no ka siangah tuang hong tung ee naubang na sang ing. Na thelnah no tuang hong tun ciang et ka cimlo vel ka cimlo. Baanzal zuun siam ngaih thelnah no hangin tangbang ka dam tuam bang ee…. Gual anglai ah mipi tang tuam ingh.  
U Deih aw, na thelnah ka muh ciang ning bang leh ding laam bang paak,  na pi'ng hun te in hong cin lo ahih manin tu aa ciang ong kaai suak ing. Selung naang bang duai no tawh naubang na san sak veve aw…Kei zong ka lenna singta gam pan tungsolkha leh buh-alsi hong taan ciang nang tawh nun nuam mawng bang kawi len khop lai hunnuam te lailung ah na sialsial ing ee…
U aw, nang na heina ih vangkhua ah gualngaih teng tawh nun-nuam khawlkhawm ding aa baansam lia zuang lah lungah nang ong geel khalo ding cih lailung ka geel ciang omlai ka vei ding bang ing ee… nang nong sial zen tam maw? U aw nong lai at na ah ki niamkhiat lua teh kei aa'in nuamkei… Kei singta vontawi tawh tuibang gawm ding lailung geel thei keng.. Sanlai tongciam peello ding Phualva iitna paaibang pom den ding Zotawi lianeem hing eee….
U Deihlian aw, kei zong hong ciahnuam in na sakmel muh ding kal haibang ngaklah ta'ng. Pilsin gualzo aa sangsawn nelkai ka khuk baih theih na dign Zua Sianmang siangah mimbang hong thumsak aw…Ih vangkhua leh Zuunloh Tuunnu Zogam gia bang zuun ding aa vai bang ciah ding hai bang ngaklah ta'ng ee… Singta gam sesum zonna Dollar nasem suak lo aa Pianna gamlei mah a zuun zo ding lia lungtup hi U aw.. "Inngua hahlo gamgua hah" a cih lehbulh in zaaila iin awi nuam ing ee…. Naaknuai kam tawh gampuah nuam hi zaw lo in banzaal  zuun gampuah ka hih zawh nang, Lianeem thungetna hi.
Ciampel lo Phualva itna paai bang kuah den ni.
Sun in hunnuam Zan in mangpha,
A tawntung itna tawh Liazuang,
                                                                        Deihno

Zo taang bang na dam hiam Part 1


It luat Deihno aw,
Zotaang bang na dam hiam aw…. Mual nihthum in hong hal, singdang gamvangla om mubang kong ngaih vang ngaihno aw, lailung ka zuan luat man in ka banzaal zuun thelnah neuno na siang ah va bang hong lengsak ing. Nang aa ding in lenheisa bang a paal kei zong lungsiit lo luainau bang na san sak in.
Deihno aw, tungsolkha leh buh-alsi hong taan ciang nang tawh nun nuam sa bang len khop lai hunnuam te lailung ah na sialsial ing. Na hei nua ciang ah lenpih gual te nunnuam khawlkhawm ka muh ciang, nuihciam leel nau bang ki nohlai ngai mah sing ee… nang lung lai ah nong sial zen tam.?? Tongciam phubang kho sak ni maw….
Ngaih aw, nang na heina singdanggam siamsin saumang nuam ah zotawi siamsin momno na pawlcing uh hiam? A nuamgawp lel hiam? Bang ci laisin a haksat tuak hiam? Pianna vangkhua pan nang Spicer kah masa pen na hih manin aangtan huai ong sa mahmah ing. Ih khua nungak tangval ten zong ong eeng thei mahmah uh hi. Ih pianna khua a puah, a zuun, a tawisang ding nahih manin na hihtheih zah leh na siamtawp in ong han ciam mahmah in maw. Kei bel ka lenna vangkhua ah kawlhei liangvat in zingvai na hawm zel ing. Ih khua nuntak haksa mahmah ta aa laitan neih loh tawh hi thei nawnlo a hih manin sangsawn nelkai na khuk dong ong hanciam in maw.
Deih aw, kaal ah sinthu za in tam zong sanlai pello tongciam sinthu khuam bang kho sak den ni. Gual nihthum in tong hong lel zong sing bang huang lo aw san neem aw. Tuun Zua lung awi nih gel iit na kaitui bang tung sak ni ee ngaih.
Nih gel tui bang gawm ding hai bang ngak la’ng eee…tup tui bang tung aa vai bang nong ciah ciang pianna Tuunnu Zogam gia bang zuun khawm ding Tuun leh Zua, Lia leh Taang te’n hai bang ong ngak ung eeeeeeee…
                              Ciampeel lo itna tawh,
                                                      Deih Lian

Zua Ang Liim


Zua Ang Liim
Theibang seen aa Zua' saumang nuai
Tuun ang liim aa lungmawl Vondeih
Lauhna tawh pengh Zua' liangko tung
Ka lungmuanna Zua' Anglim sung

Simlei nunsung tangbang dam aa
Tuanglam sikkhial lam pialloh nang
An bang nong mop Siansin thugil
Ka lungmunna Zua' Anglim sung

Sungnek laikuang umm khawm manlo
Lam bang na zon sesum minthang
Kawi-ang nunnem nong khual von tawi
Ka lungmuanna Zua' Anglim sung

Tanbang kim ding seen-gual nun-len
Va bang pil ding tuang lam hong kha
Siamsin neelzun saumang lim nuam
Ka Lungmuanna Zua' Anglim sung

Thursday, June 2, 2011

Gul Thu

Gul namtampi aom hangin gunei leh guneilo khenpi nih in kikhen ziau hi.
Topa in Moses kiangah,"Gul gupha tawh a kibang sumngo gul khat bawl in la, khuam khat tungah khai in. Gul tuk mi peuhmah in tua gul a et ciangin hing ding hi." a ci hi. Tua ciangin Moses in sumngo gul khat bawl a khuam khat tungah a khai hi. Gul in mi khatpeuh a tuk leh amah in tua sumngo gul enin hing pah hi.
 
Medical Society ten hih lim la a, trademark bawl uh hin teh mataw. Zato pai leng, khuam tungah gul nih kivialto sak ngeungau lim lianpi kisuang hamtang se hi. Kua sawl hiding hiam, lamdang sa ingh. Topa sawl hileh gul khat bek hiding a, tua nangawn sumngo tawh kibawl ding hi. Gul nih ahih manin Siavuan te tawh kimuhna dingin sum tampi kipia phot a, Siavuan ten ong vel khit ciangin ih zatui leitheihna ding laidal ong pia pan hi. Sumngo gul lim hi leh aw, ci-in Israel mite ka phawk mahmah hi.
 
Israel mite zong gul gupha in a tuk ciangin Penglam dan a, a si dengdang pawlkhat ahinnop leh Moses in khuamtungah akhai sumngo gul sumpiak kullo a et ding bek hitangial hi.  En ding. Bang en ding? Khuam tungah kikhai Sumngo Gul. Bang hang en ding? Hin nop leh.
 
Tua Gul, Serpent! Khe zong neilo, lei lakah awmtal beka lampai, bil zong neilo, mitkhu zong neilo ganhing lakpan a muhdahhuai ngiapnguap khat tawh Zeisu ih gentehngam ding hiam? Laisiangtho patna lam teng ka simluatman hiam gul ka muhnak leh temtawng tawh tumtan tiltel nuam mahmah hing. It a a khawi lah om zel e. Summuh paimuhna ding a, a zanglah om e, kei a bangci phadeuh ka hi hiam? Zeisu tawh ih genteh theiding hiam? Mangsung ah gul man khaleng zong mangsia a, ka mat khat pen tawh Zeisu tehzawh ding haksa ka sa mahmah hi. Ahi zongin Laisiangtho sungah gentehna sim kha zel ingh.
 
Laisiangtho sungah a minthang penpen, mikim lungtang, khuak, kam tawh lotngah setset mun ahi John 3:14-16 nalem kei un, kei man ong gelhsuk ning. Moses in gamlak khuam tungah sumngo gul a khai mah bangin Mihing Tapa zong kikhai ding a, amah a um mi khempeuh nungta tawntung ding hi. Pasian in leitung mite hong it mahmah ahih manin ama Tapa a um mi khempeuh si nawnloin a  hin tawntung theihna dingun a Tapa neihsun a hong piak dongin a  hong itna a hong lak hi. Honpa in sang in, tua Zeisu
                                                                  Aman hong itlua mahmah hi
                                                                  Mawhna neilopi, Anunna hong pia
                                                                  Tua zahin ong it hi. Singlamteh tungah
                                                                  Hong sihna thu, ka ngaihsut ciangin
                                                                  Hihzah hong itna, ken lamdanglua sa ingh. One day at a time... cih la hoih, zaknop, la manpha te a tulthei ngeilo ding a ka ngaihsut den khat hi.
Hih laisiangtho mun ih sim ciangin khuam tung a sumngo gul kikhai leh Mihing Tapa Zeisu ong genteh ngiau mawk hi. Mr White in DA 174 the lifting up of the broze serpent was to teach Israel important lesson.. by looking upon  the serpent with this faith was shown. They knew that there was no virtue in the serpent itself, but it was a symbol of Christ. Serpent symbol of Christ cih bel nial teitei dah ni, mate. Ken bel gul a kigenkhaknak leh dawi zah a, a na ngaihsunden kha tawntung hing.  Mangkhia bang hileng, ek zah a, a khiading pa ka hi hi.
 
Gamlak vakna 21:5. Mite in Pasian leh Moses gensia uh a, 'Bang hangin sehnel gamah a si dingin Egypt panin kote hong paikhiatpih to na hi hiam? An leh tui omlo a, bangmah a manlo hih an ka hih uh hi' a ci uh hi. An nek cimtak a, a phunphun na omngei uh hiam? Gua aw, nang' sungah kei' ka om a, kei' sungah nang na om hi, cih khawng bel zangei tham ingh. Khuttum in panggui dawntuah khawng zong bel mukha ngei tham hing.
 
Israel mite ngaihsutsak leng kum 40 dektak nisa lak sehnel gam sungah khualzin lampai ngeingai ding a, nisimin manna bekbek mah ne den ding cih zong cimtak khamai thei tak. Phunphun theikha mah ding uh hi. Ei zong amau mah bang a, promise vantung a zuanzuan te ihi hi. Israelte bel a hamphatna khat ah Pasian in nisim annek ding tatsatlo in piaden hi. Tui a duh uh ciangin tui pia. A khualzinna ah aliam abai omlo, a khedapte uh van sialhaka banglo hi, ci hi. Thupha tampi sang uh hi. Ahi zongin tua thuphate ong phunsan mawk uh hi. Moses manna nehnahte cimtakna awging bebek kihual takin ong awngawng mawk uh hi. Manna cimtak ungh, vaimim leh be huan ding, a lakah manta khahding, a minteh chickenbroth bungkhat khah suk ding, aksa kihello a tui bek vegie mahin simtheih khawng duh ungh, ci-in ong kuku mawk uh hi.
 
Apiapa Pasian lawm bawllo in, gal bawlmawk uh hi. Pasian sawltak makaipa ii leadership gensia-in ong phunsan uh hi. Tualian mahin Israel refugees camp pen snake camp ong suak hi. Munci tengah gul bebek phumuaimuai in gulgupha ten mite ong tulum uh hi. Na tutna ah gul ong pai in, na lupciang na puanza kawmah gul ong kidok hiauhiau leh naci zekin na um hiam? Taikhiading in gul thatnuamin ciangkhut la dingin kithawi laitak na ciangkhut ah gul na kiviallai leh bang na ci om tam?Gul in na khetul ong tu lai leh?.......gending tamsi....Topa in mite lakah gulgupha te khah a, ci mawk hi.
 
Tualeh tua gulte Pasian khah mah ahi hiam?  Kikum  ni. Gamlak vakna 20 ciangah gul omlo a, 21 ciangbek ah gul ompan maw? he..he... Tua gamlak vakna sehnel gamah gul akici khat zong omlo mah hiam? Pasian in mundangpan a asawl hiam? National Geographics TV channel sungah sehnel gamah gulbeng te ong kilak pahpah hi. Gulbek thamlo, gulci, scorpion, cih te tamlua kisa. Pasian khah hiam, Pasian phal hiam?
Pasian khah hi, laisiangtho Gamlak vakna 21:6 sungah ki at hi.  Mite in Pasian leh Moses gensia in ong phunsan uh ciangin hitakmaw ci-in Pasian in gulgupha khah a, mite tu lum hi.
 
Thuhilh kikna 8:15. Egypt gam panin note a hong paikhiatpih a lian a lauhuai sehnel gamah gul gunei leh mom-ai lak....
hihte i sim ciangin kum 40 dektak tuate lakah khatvei zong gul in tu ngeilo scorpion ten kuingeilo, a phunhat uh teh Pasian in gulte tukding a phal hi cih lamin lazaw leng, Pasian in avantungmite bangzah takin makaihsak, kemsak, khoisak hiam cih imuthei hi. Mihonpite gul hangin ong buailua mahmah uh hi. Mihonpite Moses kiangah ong pai-in, Topa leh nang hong gensia in kampau kha ka hih manun khial mahmah ungh ci-in ong thumtak uh teh Moses in Pasian kiangah thumsak hi. Ikim ipam ah zinling, huihpi nung, pingpei kipei inn le lo susia, guahtamlua tui khang khuapi te tum, gamkang van a tungsun ni bang tangzolo phial, kawmkal ah eite zong Pasian vantungmi ten  ong cing ong kem den uh ahih manin thusia lasia kawmkal ah a suakta vive ihi hi. Pasian tungah nisimin lungdam kohhuai mahmah hi.
 
Pasian in zong Moses kiangah,"Gul gupha tawh a kibang sumngo gul khat bawl in la, khuam khat tungah khai in. Gul in a tukmi peuhmah in tua gul a et ciagin hing ding hi," a ci hi. Milim bawl in cizen leh!!!An le tui tawh kisai kuamah ong phunngam nawnlo uh hiam, phunkik leuleu uh cih kigelh nawnlo hi. Tua khita kipan Jordan gun dong gul omnawnlo cilo hi. Lam apai laitakun kuan tua gul pua ahi zen tam? Thukham singkuang lah Levite minamte bek puaktheih hi a, giahphual asatuh ciangin koiah song bangin a phut uh diam? Biakbuk sungah phut uh hi, lah, cikei mate. Biakbuk sungah phutleh lah gul tuk mikhempeuh in mutheilo zel ding a, khosang penpen ah phut uh hiding hi. Tua khit a kipan (bang khit himawk ding hiam) gul gupha in vialh mah tuk mah ong nei nangnang hi. Tuama pen gul omlo hilo, gul in tu ngeilo uh hizen hi. akem acing ten kemzo cingzo sa ingh. Neulai kelpi khat leh a no nih nangawn cinlah mahmah kasak hi. Kel vaibel ong zomdahmai ning. Vantunggam tunglo ding ganhing hi. Tuu te bek tungding hi.
 
Israelte zong lampi lamkal ah aikam in deh zel, adiak diakin gulmei sikkha pahpah ahih manun gulgupha ten zong ong tu zel uh hi. Gulgu tawh akihua phadeuhte bang man lianlian hi. Tuhun teh pilna khang in gul in khetul ong tuk leh a gu khuaksung a tunlohna dingin tan ah gak ding cihmah, khut dawn ong tuk leh ban ah gakding cih mah, singkungtung pan luzang ong tu kha leh, ngawng ah gak ding cih mah,kidalna tuamtuam kitheita hi. Tua hunlai gul tukte adamkiknop uh leh khuamtunga kikhai langlang (kawlpau in hoh koicigen ding) sumngogul ento ziauding bek hizen hi. Lungtang suangsi bang khauh a en nuamlo teitei a om tam? A ngawng khauhlua in a lu hei zolo cih peuh a om tam?  
                           
Mi atulum ekek gulgupha te ka ngaihsut ciangin Dawi, Satan dingin tuat ingh. Gul khawiten zong agu neite sang agu neilote mah khawi zaw uh hi. Gul i
pianzia leuleu, tawkikpai theilo uh hi. Backgear neilo hi. Maipaithei bek zen uh hi. A khete zong a vunnuai a lii/lip sungah omin alii te hanga tawkikpai theilo hi ding hi. Gulgupha mah bangin Dawimangpa zong akiphatsakna lii hang tawh vantung pan hitaleh, Eden huan pan hitaleh khialhna pan tawkik theilo hi. Khat leuleu ah gul in mitkhu neilo hiam, a mitkhuvun tomlua hiam, ihmu taleh amit gau gega den hi. Tuabang mihing na mungei uh hiam? Dawi
te zong tuabang mahin mitsit hun nei ngeilo, kua khemtheiding ka hiam ci-in, pangpang thapai uh hi.
 
Gul thu i gen ciangin Zeisu' limla Gul gennuam zaw ihi a, Zeisu zong thukhat agennak leh, a tawkik theilo Gul mah ahi hi. Khensatna aneih leh khek themthum cih zanglo hi. Tua ahih manin na khempeuh ah Zeisu mah muan ding, belh ding ahi hi. Amah kikhel ngeilo hi.
 
Israelte gulgupha neiten ong tukuh teh si dingin ong kisansan uh hi. Pasian' tung leh Moses tungah khial kisa uh hi. Moses in palai na semin Pasian
tungah thumsak hi. Pasian in hehpihin damna zatui pia hi. Tua damna zatui singkhuam tunga kikhai sumngo Gul, damna angahnuam peuh in en ding limtak en ding hiziau hi. En a damna ong ngah uh ciangin phunphun gensiatsiat vengpah hi. Tuasanlian mah hi, ih Topa in ong deihdeihna mun. Akua mapeuh Tanglai gulpi tuklupsa, a siding vive ihi hi. Moses in singkhuam tungah Sumngo Gul a khaimah bangin tua gulgupha ahi i mawhna khialhna hangin sihna pan nuntakna ih ngahtheihna dingin i Topa Zeisu singkhuam tungah kikhai upna tawh ento gige ding ahi hi. Pasian in eite lakpan gul gu pha neite bengkhia lo hi. Ahi zongin gulgu lehna dingin zatui hoih, zatui manpha ahi Zeisu Sisan ong pia hi.
 
Pasian leh Moses na lungsim sung gamlak vakna ah phunsansan, gensiasia in na omngei uh hiam. Israel mite bangin khialhna pulak mengmeng kei leh i gamtatna khempeuh ah nawhkhiat zawhloh sinkhiat zawhloh dingin gulte ong vak hiauhiau leh nawngkai in kibuai mahmah kha ding hi.
Zeisu en ni, manpiak ding hizenzen lo hi. A khawnkhong hi. Tua hi leh buaina bei ding hi.
 
Zeisu in Keimah in Suangpi ka hi hi, Humpinelkai ka hi hi, Lenggui ka hi hi, Abram' khaicitang seed of Abram ka hi hi,...singkhuam tuangah kikhai Gulpi hikeng a ci hiam?
 
Tua ahih manin gul khempeuh siatgen ding hi zenzen lo hi. Itluat dingin i tuattheih loh hangin I Topa in Amah tawh ong nagenteh mawk hi.. 

Nang Khine <tunpi95@yahoo.com> in ZomiSDA group sung ah a at hi aa hoihsa ka hih manin ka blogsung ah ama at dan lian laimal khat zong laihlo in kong guang hi. U Nang Khine tung ah lungdam

Thursday, May 26, 2011

Laikung (Pencil) tungpan Hilhlakna

Laikung (pencil) bawlpa in a laikungte a bawl zawh mite' zat dingin a hawm-ma iin laikung tungah thuhilhna hong nei hi. Laikung khat la iin a khut sungah hong tawi aa hih bangin hong thuhilh hi.

1. Na khat peuhpeuh a pha hi ta leh a sia hi ta leh na sepna ciangin na sepna hangin na deihlohna te na phiat hangin a nung ah phiatna maa, pawn (mark) baang den iin om den ding hi. (Tua ahih manin na sepna khat peuh ah phiatna maa a om lo dingin ki dawm mahmah in).

2. Na khat peuhpeuh na sep ciangin na khialh khaak leh nang leh nang in tua khialhna na bawlphat kul aa tua bawlphatna ding phiatna zong na tungah om pah aa na khel ding thu mangngilh ngei kei in. (Khialhna in mawhna hilo aa, Khialhna te ki khel theihna in picinna hong tun ding a ahoih zaw dinmun ah nang hong kahto sak ding hi).

3. Leitung nuntakna sungah a thupi penpen in apuatham hoihna te hilo aa na sungtawng laigil te hi zaw hi. (Tua ahih manin na sung aa om lungsim, ngaihsutna te ahoih thei pen dingin ki bawlpha inla, puatham hoihna lel te tawh puuk-kha kei in).

4. Na nuntakna sungah ahoih zaw na sep ding ciangin ana na thuak kul iin hong ki hiam (sharpened) ding aa tua in apicing zaw leh ahoih zaw in hong sem sak thei ding hi. (Nuntakna sungah haksatna, gimna leh nat le sat na thuak ciangin lungkia kei in, ahoih zaw leh a a hiam zaw (sharper) septheihna a nei ding na hi aa na sepna khempeuh ah muibun iin lawhcing zaw ding hi).

5. A tawpna ah ahoih pen na suah theihna dingin nang hong tawi, hong zang khut ii deihna bangin hong zat theih dingin na ki piak kul ding aa ama hong makaihna na zuih kul kha ding hi.

(Na nuntakna sungah kua ki makaih sak na hiam? Na lawhcin gualzawhna dingin kua ki lensak aa kua ki zangsak na hiam? Sum le paai hauhna te maw? Minthanna te ki lensak maw? Nang aa dingin makai hoih na nuntakna hong len ding kua a muanhuai pen tam?)

Zeisu mah mitsuan gige inla na nuntakna ah amahmah ki lensan, ki zangsak in a deihna bangin zui le cin leitung nuntakna bek hilo a tawntung nuntakna dong ah gualzawhna hong tunpih ding aa a beitheilo minthanna lukhu khu in a tawntung gualzawhna ah na lut ding hi.

Tuesday, May 24, 2011

Muhna Khat tawh Thukhen kei in

Papi khat in tapa li nei hi. A tate pen phun hat thei pian iin khat leh khat amuhna tek uh tawh ki tawng thei zel uhhi. A pa in zong a mau uhna ciat uh tawh na khat peuhpeuh amuh bang lian un thukhen pahpah loh ding hilh nuam hi. Tua hi aa apa un a tapa te singkung tung pan hilhlakna a nei dingin Pear kung a en dingin va sawl hi.

A tapa u pen phalbi sungin paisak aa, a tapa nihna pen khal kipat hun, a tapa thumna tuuk hun ki pat in pai sak aa, a tapa neu pen tuuk hun in pai sak hi. A muh bangbang uh hoihtak en iin ciamteh uh aa apa kiang a tun uh ciangin amuh bang uh thu apuak dingin a pa un a vek un hong sam hi.

A tapa u pen in a muhna hong gen aa, singkung pen a tehte pulh ta aa keu inn kawi aa melhoih lo lua hi. Singkung tung ah lam-etna zong bangmah om kei ci-in a muh bang ong pulaak hi.

A tapa nihna in ong gen leuleu aa, Singkung pen a teh no te sel iin et lawm aa singkung in lam-etna leh lungnopna hong ngah sak hi. No silsial in etlawm hi ci-in amuh bang hong pulaak leuleu hi.

Singkung in paak tawh ki dim iin namtuii a et lawm in singkung ka muhlak pan in etlawm pen a hoih mahmah hi, ci in a tapa thumna in amuh bang ong pulaak leuleu hi.

A tapa neu pen in a u te gen teng thukimpih het lo hi. Singkung pen a gah tawh ki dim aa gah te minn in nuntakna tawh ki dim aa a picing leh nuntakna hong pia singkung hi ci-in a muhna hong pulaak leuleu hi.

A pa un na vek un na muhna ciat uh adik hi aa ki nial ding bangmah omlo hi, banghang hiam cih leh singkung na et hun uh ki banglo aa khuahun khat bek sungtek in a en na hi uh aa na singkung in khuahun zui in hong ki khel bang in amu na hi uhhi ci hi.

Tua ahih manin Mi khat peuh khatvei a gamtat khialhna, sepna te leh lawhcinna te tawh thukhen ding hi pah lo aa, a nuntakna leh a lungsim
tawng ah a neih itna leh lungnopna te tawh a nuntakna sung en iin mi te tungah bang zah in thupha bawl aa itna lak hiam cih ii et dign ki sam aa a ki sap hun a om mah bangin a ki cin leh a dik hun om ding aa mi khatpeuh khatvei muhna leh sepna tawh mawhsak aa thukhen ding hi lo hi.

Tua hi aa phalbi sungin a hoih lohna teng mu in na lung a kiat mawk aa na nawlkhin khak leh a no silsial, lam-etna tawh ki dim nuntakna, paak tawh ki dim a etlawm leh ithuai zia te na mu kha kei ding aa a ki cing nuntakna te na ngah kha kei ding hi.

Khat vei na khialhna leh na gualzawhlohna tawh na nuntakna ki sia sak kei inla khuahun nuam leh hunhoih te in a nung ah hong zui dinghi cih lam-etna tawh na nuntakna thaksuak sak zel inla, na lawhcin hun ciangin zong kiphatsakna leh kihihsakna tawh na gualzawhna te na kiatsak loh ding ki-dop-huai mahmah kha ding hi.

"Gualzawhna in nang hong ngak aa thuakzawhna tawh kalsuan iin na mungtup mitsuan gige in."

Muhna Khat tawh Thukhen kei in

Papi khat in tapa li nei hi. A tate pen phun hat thei pian iin khat leh khat amuhna tek uh tawh ki tawng thei zel uhhi. A pa in zong a mau uhna ciat uh tawh na khat peuhpeuh amuh bang lian un thukhen pahpah loh ding hilh nuam hi. Tua hi aa apa un a tapa te singkung tung pan hilhlakna a nei dingin Pear kung a en dingin va sawl hi.

A tapa u pen phalbi sungin paisak aa, a tapa nihna pen khal kipat hun, a tapa thumna tuuk hun ki pat in pai sak aa, a tapa neu pen tuuk hun in pai sak hi. A muh bangbang uh hoihtak en iin ciamteh uh aa apa kiang a tun uh ciangin amuh bang uh thu apuak dingin a pa un a vek un hong sam hi.

A tapa u pen in a muhna hong gen aa, singkung pen a tehte pulh ta aa keu inn kawi aa melhoih lo lua hi. Singkung tung ah lam-etna zong bangmah om kei ci-in a muh bang ong pulaak hi.

A tapa nihna in ong gen leuleu aa, Singkung pen a teh no te sel iin et lawm aa singkung in lam-etna leh lungnopna hong ngah sak hi. No silsial in etlawm hi ci-in amuh bang hong pulaak leuleu hi.

Singkung in paak tawh ki dim iin namtuii a et lawm in singkung ka muhlak pan in etlawm pen a hoih mahmah hi, ci in a tapa thumna in amuh bang ong pulaak leuleu hi.

A tapa neu pen in a u te gen teng thukimpih het lo hi. Singkung pen a gah tawh ki dim aa gah te minn in nuntakna tawh ki dim aa a picing leh nuntakna hong pia singkung hi ci-in a muhna hong pulaak leuleu hi.

A pa un na vek un na muhna ciat uh adik hi aa ki nial ding bangmah omlo hi, banghang hiam cih leh singkung na et hun uh ki banglo aa khuahun khat bek sungtek in a en na hi uh aa na singkung in khuahun zui in hong ki khel bang in amu na hi uhhi ci hi.

Tua ahih manin Mi khat peuh khatvei a gamtat khialhna, sepna te leh lawhcinna te tawh thukhen ding hi pah lo aa, a nuntakna leh a lungsim
tawng ah a neih itna leh lungnopna te tawh a nuntakna sung en iin mi te tungah bang zah in thupha bawl aa itna lak hiam cih ii et dign ki sam aa a ki sap hun a om mah bangin a ki cin leh a dik hun om ding aa mi khatpeuh khatvei muhna leh sepna tawh mawhsak aa thukhen ding hi lo hi.

Tua hi aa phalbi sungin a hoih lohna teng mu in na lung a kiat mawk aa na nawlkhin khak leh a no silsial, lam-etna tawh ki dim nuntakna, paak tawh ki dim a etlawm leh ithuai zia te na mu kha kei ding aa a ki cing nuntakna te na ngah kha kei ding hi.

Khat vei na khialhna leh na gualzawhlohna tawh na nuntakna ki sia sak kei inla khuahun nuam leh hunhoih te in a nung ah hong zui dinghi cih lam-etna tawh na nuntakna thaksuak sak zel inla, na lawhcin hun ciangin zong kiphatsakna leh kihihsakna tawh na gualzawhna te na kiatsak loh ding ki-dop-huai mahmah kha ding hi.

"Gualzawhna in nang hong ngak aa thuakzawhna tawh kalsuan iin na mungtup mitsuan gige in."

Sunday, May 22, 2011

NUNGZUI HOIH IN MAKAI HOIH PIANGSAK

Leitungah makai hoih ding ki uut cait aa, makai hoih te zong ki paakta iin ki deih hi. Makai hoihte na sepna te zong nuam ki sa ciat aa, tangthu ih sim ciangin a gualzo makai te, mi minthang te’ tangthu sim khawng nuam ih sa se hi. Makai khat ii lawhcin gualzawh na pen acitak nungzuihoih te’ hanciamna, thapiakna leh panpihna hang hi aa, nungzui hoih te in a maikai te uh makaihoih piang sak uhhi.

Leitung tangthu ah makai hoih tangthu iin a ki suut den M K Gandhi, Martin Luther King Jr., Nelson Mandela cih te zong amau lungduai, siamna te bek hi dek lo in nungzui hoih te hang bek aa hong minthang iin gualzo uh hi. A ki tel makaipa/nu a hoih kei leh atel nungzui/mipi te ahoih lo a hih lam zong ki phawk mahmah ding thupi mahmah ka sa hi.


Mipil, thumu, makai hoih tampi tak te in nungzui paupeng aneih hangin ana sepna a lawhcinglo tampi om khading in kalam en hi. Makai hoih te gamtat zia mitampi tak in suut/gen in laibu tampi a volume bangin suah uh hi. Ahi zongin mitampi tak in hih a gualzo makai te nung aa citak leh hanciam tak aa a tawsawn den, makai te lungkiat ni-in thapia aa, a sep khial ni un a na maisak zel, makai te ngimna a lawhcin na dingin thagui thatang, sumnu sumpa , lungsim ngaihsutna tawh ana panpih den kuama gen ngei loh nung zuihoih te ih mangngilh loh ding thupi hi. Mailam saupi aa ding in Makai hoih ih kisap pen za ah za (100%) ka thukim hi.


Tua mah bangin Makai te thukim aa ahoih ageel te uh lawhcin na a ngah dong atawsawn ding nungzui hoih kisam mahmah zaw sem lai hi. Makai khat ii gualzawhna ah nungzui hoih neih pen a phamawh pelmawh khat ahihna
Dr. Syed Othman Alhabshi in gen hi.

Gualzawhna ding leh makai hoih neihna dingin nungzui hoih khat ii gamtatzia ding anuai aa bangin Dr. Adalat Khan in na gual suk hi.

1. Telsiamding, thapia ding, makai te ngimna bang in seppih ding. (Understand, support, and work for the leader's vision)

2. Makai te zawhna tutdong seppih ding (help the leader to succeed)

3. Ipsim om lo, thudik, thukician puak ding. (Provide open, honest and accurate informaiton)

4. A hoih lam gel iin semthei ingh cih lungsimpuak nei ding (A Positive and Can do attitute)

5. Sinnop theihnop na lungsim pua ding (Learning attitute)

Hih a tung aa teng a nei/zui nungzui te’ ii maikai pa/nu pen penglam ahi zongin asep na ah lawhcing ding hi. Makai khat bangzah ta in hoih hi ih ci phial zongin nungzui hoih leh nungzui ki cian (lungsim) in a panpih, seppih, thapiakpih (support) kei leh tua makaipa/nu in cikmah hun in ama bek ii siamna leh pilna tawh lawhcinna leh gualzawhna ngah ngei lo ding hi. Tua hi aa kipawlna khat peuhpeuh ah, nih leh thum bek ih pha zongin ih makai te’ ih panpih kei aa mawhna ih zonzon lai teng tua kipawlna in khantohna cih thadah kiamsukna lam manawh ding aa, a zum huai kipawlna suak ding hi.

Makai te in zong nungzui te thupi simh ding aa thu kuppih iin nungzui te in zong nungzui hoih suah sawm ding aa makai te’ thaneemna te (fill in the blanks) huh ding pen thasial loh ding thupi hi. Ka makaipa nung kazuih thei kei aa “maikai hoihlo hi” ci aa ka phunphun leh kei zong nungzui hoihlo ka hi ve maw ci a kiphawk ding hi pah lel hi.

“Nungzui hoih in Makai hoih piangsak”

Tg. Tuan Go Pau, Malaysia

Blog Archive